Rrufeja është një nga fenomenet më të paparashikueshme në natyrë. Ajo vret njerëz dhe kafshë dhe u vë zjarrin shtëpive dhe pyjeve. Godet aeroplanët në tokë dhe dëmton linjat e energjisë, turbinat e erës dhe instalimet e panelit diellor. Sidoqoftë, dihet pak për atë që shkakton vetëtima, dhe nuk ka një teknologji të thjeshtë për të parashikuar se kur dhe ku rrufeja do të godasë tokën.

Disa studiues zviceranë të udhëhequr nga Farhad Rachidi në Ecole Polytechnique Federale de Lausanne kanë zhvilluar një eksperiment që mund të parashikojë se ku do të godasë rrufeja brenda një intervali prej 30 kilometrash me një paraprirje nga 10 deri në 30 minuta, para fillimit të stuhisë. Sistemi përdor një kombinim të të dhënave standarde meteorologjike dhe inteligjencës artificiale. Studiuesit tani po planifikojnë të përdorin teknologjinë e tyre në projektin Evropian Laser Lightning Rod.

Algoritmi është mësuar të njohë kushtet që favorizojnë goditjen e rrufesë duke analizuar të dhënat e mbledhura gjatë 10 viteve nga 12 stacione zvicerane moti, të shpërndara në zonat urbane ose malore.

Janë marrë parasysh katër parametra: presioni atmosferik, temperatura e ajrit, lagështia relative dhe shpejtësia e erës. Këto parametra ishin të lidhur me regjistrimet nga sistemet e zbulimit të rrufesë dhe vendndodhjes. Duke përdorur atë metodë, algoritmi ishte në gjendje të mësonte kushtet në të cilat ndodh vetëtima.

“Sistemet aktuale janë të ngadalta dhe komplekse dhe kërkojnë të dhëna të fituara nga radarët ose satelitët. Metoda jonë përdor të dhëna që mund të merren nga çdo stacion moti. Kjo do të thotë se mund të mbulojmë gjithashtu rajone të largëta jashtë mundësive të radarit dhe satelitëve dhe ku rrjetet e komunikimit nuk janë të disponueshme”, shpjegon shpikësi i algoritmit, Amirhossein Mostajabi.

Për më tepër, të dhënat mund të merren lehtë dhe në kohë reale, parashikimet mund të bëhen shumë shpejt - dhe alarmet mund të lëshohen edhe para se të formohet një stuhi.

Kjo është hera e parë që një sistem i bazuar në të dhëna të thjeshta meteorologjike ka arritur të parashikojë goditjet e rrufesë përmes llogaritjeve në kohë reale. Metoda ofron një mënyrë të thjeshtë për të parashikuar një fenomen kompleks. /Motilokal.com