Vëzhgimi i procesit të infeksionit, siç është ai i shkaktuar nga koronavirusi i ri, falë skanimit 3D të një organi ose të gjithë trupit të njeriut, është revolucioni shkencor i bërë i mundur falë burimit më të ri më të ndritshëm me rreze X, të arritur ndonjëherë, në Supermikroskopin Evropian (ESRF) i bazuar në dritën sinkrotron.
I projektuar nga një fizikan italian, burimi i ri që e bëri Supermikroskopin Evropian më të fuqishëm në botë quhet ESRF - Extreme Brilliant Source (ESRF-EBS). Falë këtij, makina tani është në gjendje të gjenerojë rreze me rreze X 100 herë më të ndritshme sesa ato të mundshme më parë.
"Ky është një moment krenarie për të gjithë komunitetin sinkrotron", tha Francesco Sette, drejtori i përgjithshëm i ESRF.
"Me hapjen e kësaj gjenerate të re të sinkrotronit me energji të lartë, ESRF vazhdon rolin e tij pionier në sigurimin e një mjeti të ri të pashembullt për shkencëtarët për të shtyrë kufijtë e shkencës dhe adresuar sfidat jetësore me të cilat përballet shoqëria jonë, siç janë shëndeti dhe ambienti", theksoi ai.
Për të arritur këto shfaqje, Hybrid Multi-Bend Achromat (HMBA) i shpikur nga fizikani Pantaleo Raimondi dhe bazuar në mbi 1.000 magnet, pothuajse dyfishi i atyre që ishin prezent më parë në unazën ESRF, për perimetrin u instalua në ESRF prej 844 metrash.
"Punët e trupit të makinës mbeten të njëjta, por ne nxorëm motorin e vjetër dhe futëm motorin e ri nga një Ferrari", tha Raimondi, drejtor i Divizionit të Përshpejtimit dhe Burimit në ESRF. Për të lejuar këto ndryshime, ESRF u mbyll për 20 muaj, duke filluar nga 10 dhjetori 2018. U deshën tre muaj për të hequr pajisjet e vjetra nga unaza dhe nëntë muaj për të instaluar ato të reja.
Me 28 Nëntor 2019, rrezja e parë e elektroneve u injektua në makinë deri më 14 Mars 2020, disa ditë para mbylljes për pandeminë Covid-19, ishin arritur parametrat e funksionimit të makinës të nevojshme për tu hapur.
Supermikrosopi i ri është, gjithashtu, një shembull i shkëlqyer i bashkëpunimit ndërkombëtar: burimi EBS u financua nga 22 vende, që investuan 150 milionë euro./Motilokal.com
