Një fenomen jashtëzakonisht i fortë El Niño po zhvillohet në Paqësorin tropikal dhe shkencëtarët vlerësojnë se mund të bëhet më i forti i regjistruar që nga viti 1950.

Intensiteti i fenomenit ka filluar të ndikojë tashmë në modelet globale të motit, ndërsa meteorologët tani duken më të sigurt për ndikimet që mund të ketë në 12 deri në 24 muajt e ardhshëm.

Megjithatë, ekspertët theksojnë se një El Niño "historik" nuk do të thotë domosdoshmërisht se i gjithë planeti do të përjetojë stuhi shkatërruese ose përmbytje ekstreme në të njëjtën kohë. Pamja reale është më komplekse.

El Niño është një fenomen klimatik i karakterizuar nga temperatura sipërfaqësore jashtëzakonisht të larta në Paqësorin tropikal qendror dhe lindor . Sasia e madhe e nxehtësisë e transportuar në atmosferë përmes reve dhe reshjeve të dendura të shiut shkakton ndryshime në sistemet e motit në të gjithë botën.

“Ndryshimet në modelet e motit përhapen në zona të tjera të planetit, si valët zanore të krijuara kur bie një zile”, shpjegoi për CNN Jeffrey Shaman, një studiues i klimës dhe shëndetit publik në Universitetin e Kolumbias.

El Niño rrit shanset për ngjarje ekstreme

Matja shkencore e një El Niño “të fortë” bazohet kryesisht në atë se sa të ngrohta bëhen ujërat në një zonë specifike të Paqësorit tropikal. Megjithatë, vetëm kjo matje nuk tregon saktësisht se çfarë do të ndodhë në secilin vend.

Shkencëtarët shpjegojnë se edhe një El Niño më i fortë nuk çon domosdoshmërisht në ndikime më të këqija në të gjitha rajonet. Ajo që rrit është gjasat e modeleve të njohura të ndikimit të fenomenit, të cilat ekspertët i quajnë "telelidhje".

Për disa zona, këto ndikime mund të nënkuptojnë thatësirë të madhe, ndërsa për të tjerat reshje të dendura shiu dhe përmbytje.

"Me një El Niño më të fortë, mendojmë se ka më shumë të ngjarë që t'i shohim këto telelidhje të manifestohen", tha Jeffrey Shaman.

El Niño dhe e kundërta e tij, La Niña, janë burimet më të rëndësishme të parashikimit sezonal të klimës. Sa më i fortë të jetë sinjali i fenomenit, aq më të besueshme bëhen parashikimet e ndikimeve të tij të mundshme.

Thatësira, përmbytje dhe presione mbi prodhimin e ushqimit - Zonat më të rrezikuara

Parashikimi i hershëm i një El Niño të fortë u jep qeverive mundësinë për t'u përgatitur për kriza të mundshme, të tilla si valët e të nxehtit, mungesa e ujit, përmbytjet dhe problemet në prodhimin bujqësor.

Sipas Jeffrey Shaman, njohja e ndikimeve të mundshme u lejon autoriteteve të ndërmarrin veprime përpara se të lindin probleme.

"Paralajmërimi për thatësirë të mundshme në Indonezi dhe Australi, një muson më të thatë veror në Indi dhe zona me thatësirë ose reshje të shtuara në Afrikë, ofron një dritare kritike kohore për shoqëritë që të përgatiten", tha ai.

Në Shtetet e Bashkuara, El Niño zakonisht shoqërohet me dimra më të butë në rajonet veriore dhe më shumë reshje shiu në shtetet jugore gjatë muajve të vjeshtës dhe dimrit.

Në të njëjtën kohë, shpesh çon në një sezon më pak aktiv të uraganeve në Atlantik, ndërsa mund të rrisë aktivitetin e cikloneve tropikale në Paqësor.

Nathaniel Johnson, një parashikues sezonal i klimës në Administratën Kombëtare Oqeanike dhe Atmosferike të SHBA-së (NOAA), tha se një El Niño veçanërisht i fortë ka të ngjarë të dominojë modelet e tjera të klimës globale.

"Një El Niño kaq i fortë do të thotë se ka të ngjarë të jetë faktori kryesor që ndikon në modelet sezonale të motit", tha ai.

Një nga karakteristikat e El Niño është se ai rrit temperaturën mesatare globale, duke shtuar efektin e vet në ngrohjen ekzistuese të shkaktuar nga aktivitetet njerëzore.

Shkencëtarët vlerësojnë se fenomeni i fuqishëm mund të kontribuojë në regjistrimin e rekordeve të reja të temperaturave në vitet e ardhshme.

Parashikimet nga Organizata Botërore Meteorologjike tregojnë se pothuajse çdo rajon i planetit pritet të regjistrojë temperatura mbi mesataren në muajt në vijim.

Sekretari i Përgjithshëm i OKB-së, Antonio Guterres, paralajmëroi konkretisht: “El Niño po forcohet, duke i shtuar karburant një planeti që është tashmë në flakë.” “Jemi në një territor të panjohur”, tha ai në një fjalim në Nju Jork.

Shaman e krahasoi fenomenin me "një djegës të madh në një kuzhinë", i cili po ngroh atmosferën mbi një zonë të madhe të Paqësorit dhe mund të çojë në ngjarje termike më ekstreme.

Shkencëtarët u bëjnë thirrje qeverive dhe qytetarëve të përgatiten

Edhe pse parashikimet nuk mund të përcaktojnë me saktësi absolute çdo ndikim lokal, ekspertët theksojnë se njohja e hershme është një avantazh i rëndësishëm.

Qytetet mund të planifikojnë valë ekstreme të nxehtësisë ose reshje të dendura shiu, fermerët mund të përshtasin të korrat e tyre sipas rrezikut të thatësirës ose përmbytjeve, ndërsa organizatat humanitare mund të përgatisin rezerva ushqimore për zonat që pritet të preken.

"Duke pasur parasysh parashikimet dhe sigurinë e lartë që kemi sot, kjo është vërtet koha për t'u përgatitur", tha Jeffrey Shaman.

/Motilokal.com