Dikur mjaftonte një mbrëmje e ngrohtë vere për të parë dhjetëra xixëllonja që vallëzonin nëpër livadhe, kopshte dhe rrugicat e fshatrave e qyteteve. Ato ishin pjesë e magjisë së netëve të verës, një spektakël i vogël i natyrës që shoqëroi fëmijërinë e shumë brezave.

Sot, ajo pamje po bëhet gjithnjë e më e rrallë. Në qytetet e mëdha të Shqipërisë xixëllonjat pothuajse janë zhdukur, ndërsa edhe në shumë zona rurale numri i tyre ka pësuar rënie të ndjeshme.

Por çfarë po i largon këto krijesa të vogla që dikur i jepnin dritë errësirës së verës?

Shkaku kryesor lidhet me ndryshimet që njeriu ka sjellë në natyrë. Zgjerimi i ndërtimeve, betonizimi dhe shkatërrimi i hapësirave të gjelbra kanë zvogëluar habitatet ku xixëllonjat jetojnë dhe shumohen.

Një tjetër kërcënim i madh është ndotja nga drita artificiale. Ndriçimi i tepërt në rrugë, parqe dhe zona të banuara ua vështirëson xixëllonjave komunikimin me njëra-tjetrën përmes sinjaleve të dritës, të cilat janë jetike për gjetjen e partnerit dhe riprodhimin.

Edhe përdorimi i pesticideve dhe kimikateve në bujqësi ka ndikuar negativisht në popullatat e tyre, duke ulur numrin e organizmave me të cilët ushqehen. Për më tepër, temperaturat e larta, thatësirat dhe ndryshimet klimatike po ndryshojnë kushtet natyrore që u nevojiten për të mbijetuar.

Zhdukja e xixëllonjave nuk është vetëm humbja e një pamjeje të bukur verore. Ajo është një shenjë se ekosistemet tona po përballen me presion të madh. Bashkë me këto dritëza të vogla po rrezikojmë të humbasim edhe një pjesë të kujtimeve dhe lidhjes sonë me natyrën.

Fëmijët e sotëm gjithnjë e më rrallë kanë mundësinë të shohin ato dritëza që dikur mbushnin netët e verës. Nëse nuk mbrohen habitatet natyrore, nuk zvogëlohet ndotja nga drita dhe nuk kufizohet përdorimi i pesticideve, xixëllonjat mund të mbeten vetëm një kujtim i bukur nga e kaluara.

/Motilokal.com