Bota mund të përballet me El Niñon më të fuqishëm që nga fillimi i regjistrimeve, duke rritur gjasat për ngjarje ekstreme të motit dhe pasoja të mëdha ekonomike afatgjata në shkallë globale.
Një analizë e re nga shkencëtari i klimës në Berkeley Earth, Zeke Hausfather, paraqet një tablo shqetësuese të fenomenit klimatik që po zhvillohet në Oqeanin Paqësor. Modelet klimatike kanë parashikuar vazhdimisht se El Niño i këtij viti, i karakterizuar nga temperatura më të larta se normalja në pjesën lindore tropikale të Paqësorit, mund të jetë ndër më të fuqishmit e regjistruar ndonjëherë.
Analiza e Hausfather, e bazuar në parashikimet e 14 modeleve klimatike deri në muajin korrik, tregon se "El Niño i këtij viti jo vetëm që ka shumë gjasa të jetë më i forti që nga fillimi i regjistrimeve të besueshme, por mund të rezultojë më i fuqishmi me një diferencë vërtet marramendëse."
Shkencëtarët matin intensitetin e El Niños duke analizuar temperaturat në rajonin e Paqësorit të njohur si Niño 3.4, që përfshin pjesën qendrore dhe lindore të oqeanit. Analiza e re bazohet në 667 simulime, të krahasuara me ngjarjet më intensive të El Niños që nga viti 1877. Ajo gjithashtu ndan ndikimin e El Niños nga ngrohja afatgjatë e shkaktuar nga emetimet e lëndëve djegëse fosile, duke mundësuar krahasime më të sakta mes episodeve të ndryshme.
Mesatarja e modeleve tregon se temperatura në rajonin Niño 3.4 mund të arrijë kulmin në rreth 3.6°C mbi normalen, duke tejkaluar rekordin e mëparshëm të vendosur gjatë El Niños së viteve 2015–2016 me rreth 0.8°C. Një tejkalim kaq i madh i rekordit është jashtëzakonisht i rrallë.
Hausfather thekson: "Për krahasim, diferenca mes El Niños më të fortë dhe atij të pestë më të fortë gjatë 150 viteve të fundit është vetëm rreth 0.5°C. Modelet po parashikojnë diçka që shkon përtej çdo gjëje që kemi vëzhguar ndonjëherë."
Megjithatë, ndikimet e El Niños nuk kufizohen vetëm në Paqësorin tropikal. Ky fenomen ndryshon qarkullimin atmosferik dhe modelet e motit në mbarë botën. Sa më i fuqishëm të jetë El Niño, aq më të mëdha priren të jenë pasojat.
Nxehtësia rekord e oqeanit në Paqësor, e kombinuar me ngrohjen globale të shkaktuar nga emetimet e karbonit, mund të çojë temperaturën mesatare globale në nivele të reja rekord. Megjithatë, sistemi klimatik reagon me vonesë, ndaj ndikimi i plotë pritet të ndihet gjatë vitit 2027. Sipas parashikimeve të Hausfather, temperatura mesatare globale mund të arrijë deri në 1.7°C mbi nivelin paraindustrial, duke kaluar ndjeshëm pragun prej 1.5°C, i cili konsiderohet si kufiri relativisht i sigurt i ngrohjes globale.
Megjithatë, bota nuk do të duhet të presë deri në vitin 2027 për të ndier efektet. Një analizë tjetër nga Carbon Brief tregon se gjasat që viti 2026 të vendosë rekord të ri të temperaturës globale janë rritur nga 19% në prill në 35% në korrik.
Parashikuesit presin që gjatë muajve në vijim El Niño të shkaktojë fenomene ekstreme të motit në shumë rajone të botës. Disa pasoja tashmë janë të dukshme. Në Paqësorin lindor, peshkimi ka pësuar rënie të ndjeshme të kapjeve, ndërsa qeveria e Perusë ka vendosur ndalim të përkohshëm për peshkimin e sardeles anchovy.
Analiza e Hausfather tregon gjithashtu se El Niño i këtij viti po zhvillohet më shpejt se zakonisht. Krahasimet tregojnë se ai po intensifikohet më shpejt se episodi shumë i fuqishëm i viteve 1997–1998. Ai ndryshon gjithashtu nga El Niño i vitit 2015, i cili nisi në një oqean tashmë të ngrohur. Ndërsa këtë vit filloi me La Niña, faza më e ftohtë e këtij cikli klimatik, çka e bën zhvillimin e shpejtë edhe më të jashtëzakonshëm.
Gjetjet u prezantuan gjatë një konference të organizuar nga Berkeley Earth, ku studiuesit diskutuan edhe pasojat ekonomike të El Niños. Një studim i klimatologut Justin Mankin nga Dartmouth College vlerëson se El Niño i viteve 1997–1998 uli rritjen ekonomike globale me rreth 5.7 trilionë dollarë në vitet pasuese. Nëse parashikimet aktuale realizohen, episodi që po zhvillohet tani mund të shkaktojë humbje ekonomike kumulative prej rreth 10 trilionë dollarësh deri në vitin 2032.
Megjithatë, parashikimi i një El Niño kaq të fuqishëm mbetet sfidues, pasi mungojnë shembuj të ngjashëm historikë. Modelet klimatike bazohen në të dhënat e së kaluarës, ndaj mbetet për t'u parë sa të sakta do të rezultojnë këto projeksione rekord. Megjithatë, sipas Hausfather, fakti që shumica e modeleve po konvergojnë rreth vlerës 3.6°C u jep meteorologëve dhe klimatologëve besim se bota mund të përballet me pasoja serioze në vitet e ardhshme.
/wired.com/Motilokal.com
