Deti ka qenë një burim shërimi, që nga mjekët që përshkruajnë "kura detare" e deri te trendi modern i notit në ujë të ftohtë.

Duke parë valët që përplaseshin para tij në një shkëmb në Cornwall, Dave Phillips ndjeu se nuk kishte zgjidhje tjetër. Ish-kaporali i Ushtrisë Britanike kishte humbur disa të dashur në një kohë të shkurtër, ndërsa efektet kumulative të çrregullimit të stresit post-traumatik (PTSD) të patrajtuar nga dislokimet e tij ushtarake kishin filluar të përhapeshin.

“Unë vij nga një brez që nuk fliste”, thotë Phillips, tani 67 vjeç. «U përpoqa ta përballoja vetë dhe përfundova duke qëndruar në buzë të një shkëmbi dhe duke menduar: ‘Po, kjo është rruga.’»

"Deti më largon nga të gjitha shqetësimet e mia"

Vetëm zëri i partnerit të tij të ndjerë, brenda mendjes së tij, duke i thënë "mos u bëj budalla", e ndaloi në atë moment. Atëherë e kuptoi se kishte nevojë për ndihmë.

Ai kurrë nuk e kishte imagjinuar se sa rol të rëndësishëm do të luante deti në shërimin e tij. Ai iu drejtua specialistëve për PTSD-në, ankthin dhe depresionin e tij, dhe e gjeti veten në Turn to Starboard, një organizatë bamirëse britanike që ndihmon veteranët të përballen me traumat e tyre përmes lundrimit.

“Deti më largon nga të gjitha streset dhe presionet e jetës”, thotë ai. “Ka fuqinë e qetësisë”.

Sot, Phillips është midis ekuipazhit të dy varkave me vela që lundrojnë nëpër Britani, duke mbledhur para për organizatën dhe duke mbajtur flamurin e Lojërave Invictus në të gjithë vendin.

“Deti të kujton se je gjallë”, thotë Sally Terry, shefe e Turn to Starboard. “E kam parë të zgjojë diçka tek njerëzit”.

Përfitimet neurologjike të kontaktit me ujin

Deti ka qenë gjithmonë një burim praktikash shëruese, që nga mjekët viktorianë që përshkruanin "kura deti" deri te trendi modern i notit në ujë të ftohtë. Megjithatë, ishte biologu detar Wallace J. Nichols ai që, me librin e tij të vitit 2014 "Blue Mind", demonstroi shkencërisht përfitimet psikologjike dhe neurologjike të kontaktit me ujin - një teori që u bë e njohur si "blu mendja" ose "hapësira e thellë blu" dhe po zbatohet gjithnjë e më shumë në kontekste terapeutike.

Sophie Pine, bashkëthemeluese e programit të terapisë me surf, Waves of Recovery, kujton se kur mori pjesë në konferencën e saj të parë të organizatave të ngjashme në vitin 2022, numëroi rreth 50. “Tani ka mbi 100, në të gjithë botën”, thotë ajo. “Ato po rriten çdo vit.”

Organizata jofitimprurëse me seli në Kaliforni ndihmon njerëzit që vuajnë nga probleme të shëndetit mendor dhe varësi, duke përdorur surfingun si një formë terapie. Vetë Pine kishte përjetuar lodhje dhe varësi përpara se të themelonte programin. Kur hipi për herë të parë në një dërrasë surfi, ajo rizbuloi diçka që nuk e kishte ndjerë prej kohësh: "të jesh gjallë, të jesh e lirë".

Terapia detare zakonisht plotëson proceset më të gjera të rehabilitimit

“Natyra dhe oqeani në thelb bëhen bashkë-terapistë gjatë kësaj përvoje, dhe mendoj se kjo e thyen vërtet stigmën rreth kërkimit të ndihmës”, shpjegon Pine. “Ne jemi të gjithë me kostume neoprene, pa grim. Klientët më shohin më shumë si dikë që po ecën përkrah tyre në këtë udhëtim, sesa si dikë që po u tregon atyre se çfarë të bëjnë.”

Shumë organizata ia atribuojnë punës së Nichols ringjalljen e lëvizjes. Gjetjet e tij sugjerojnë se ekspozimi ndaj "hapësirave blu" - oqeaneve, lumenjve, liqeneve - mund të veprojë si një ilaç për trurin, duke ulur nivelet e kortizolit dhe duke rritur ndjenjat e lumturisë. "Mendoj se kjo shtoi besueshmëri", thotë Terry, "dhe organizatat filluan të tregonin më shumë interes".

Rritja e mirëqenies "blu"

Lulëzimi i mirëqenies "blu" mund të lidhet gjithashtu me presionet moderne të jetës së përditshme.

Gjeografja Catherine Kelly, e cila ka shkruar mbi këtë temë për dekada të tëra dhe këshillon iniciativat qeveritare mbi hapësirat blu, flet nga shtëpia e saj në Brighton, ku sapo e kishte çuar të birin në det për ta përgatitur psikologjikisht para një provimi.

“Hulumtimet në ekoterapi tregojnë se natyra, dhe veçanërisht uji, na jep një ndjesi qetësie që nuk e gjejmë askund tjetër”, thotë ai. “Shumë nga jeta jonë e përditshme kalohet në një vëmendje shumë të përqendruar - shpesh para ekraneve - gjë që e lodh trurin. Por kur i afrohemi ujit, supet tona relaksohen, shikimi dhe fytyra jonë zbuten. Ne fillojmë të marrim frymë më ngadalë. Jemi të përqendruar, por jo të fokusuar - hyjmë në një gjendje ëndërrimi.”

Përfitimet nuk kufizohen vetëm në sipërfaqen e ujit

Përfitimet nuk kufizohen vetëm në sipërfaqen e ujit. Praktikat terapeutike po shfaqen tani edhe në zhytjen me pajisje dhe në zhytjen e lirë.

“U them atyre se qëllimi është thjesht të mësojnë të zhyten lirshëm dhe nëse e bëjnë këtë, do ta ndihmojnë sistemin e tyre nervor të rirregullohet”, thotë Dr. James Young, një psikiatër nga Kalifornia i cili drejton qendrën e zhytjes së lirë Inner Depths, pranë pyjeve bregdetare të algave detare.

Një ish-veteran luftimesh i Ushtrisë Amerikane, ai zbuloi fuqinë transformuese të oqeanit ndërsa përballej me problemet e tij të shëndetit mendor.

"Rimëkëmbja nga trauma ka të bëjë në thelb me përpjekjen për të bindur dikë që t'i përkushtohet një procesi, jo një destinacioni", shpjegon ai.

Pavarësisht zhvillimit të terapisë detare, kërkimet rreth hapësirave blu janë ende në fazat e hershme.

“Financimi i kërkimit sapo ka filluar të rritet, sepse për vite me radhë fokusi ka qenë te hapësira e gjelbër”, thotë Kelly. “Nëse je hartues politikash dhe dëshiron të financosh përshkrimin social të ilaçeve, është shumë më e sigurt t’i dërgosh njerëzit në një pyll ose në një kopsht sesa në ujë.”

Dave Phillips, nga ana e tij, thotë se nuk mund të parashikojë se çfarë do të sjellë e ardhmja, por ai mendon se "do të jetë mirë". "Ndihem ndryshe, në një mënyrë të mirë, sepse jam rikthyer te vetja. Më kujtohet kur filloi e gjithë kjo, të gjitha problemet e shëndetit mendor. Doja vetëm ta gjeja veten përsëri. Dhe tani jam këtu."

/Motilokal.com