Spanja, Franca, Italia, Portugalia dhe Greqia janë ndër destinacionet më të frekuentuara evropiane ku janë regjistruar raste të virusit të Nilit Perëndimor, chikungunya-s dhe etheve dengue. Ekspertët paralajmërojnë se temperaturat e larta dhe zgjatja e sezonit të mushkonjave po krijojnë kushte gjithnjë e më të favorshme për përhapjen e këtyre sëmundjeve.

Turistët që planifikojnë pushimet verore në Evropë këshillohen të tregojnë kujdes, pasi sezoni i mushkonjave ka hyrë në periudhën e tij më aktive. Klima më e ngrohtë po favorizon shumimin e mushkonjave dhe rritjen e rrezikut për transmetimin e viruseve të rrezikshme, si ai i Nilit Perëndimor, chikungunya dhe dengue.

Këto infeksione mund të shkaktojnë simptoma që variojnë nga ethet dhe dhimbjet e forta të kyçeve e muskujve, deri te komplikime neurologjike, paraliza, dëmtimi i shikimit dhe, në raste të rralla, vdekja.

Mbi një mijë raste të dyshuara në destinacionet turistike

Deri në verën e kaluar, në Spanjë, Portugali, Francë, Itali dhe Greqi u regjistruan mbi një mijë raste të dyshuara me këto sëmundje.

Rreth 38 persona humbën jetën, shumica si pasojë e infeksionit me virusin e Nilit Perëndimor në Itali.

Ekspertët paralajmërojnë se këto raste mund të shtohen në vitet e ardhshme për shkak të ndryshimeve klimatike dhe periudhave gjithnjë e më të gjata me temperatura të larta.

Sipas të dhënave të Qendrës Evropiane për Parandalimin dhe Kontrollin e Sëmundjeve (ECDC), virusi i Nilit Perëndimor është rikthyer edhe këtë verë, me raste të konfirmuara në provincat italiane të Casertas, Firences dhe Veronës. Infeksione janë raportuar gjithashtu në Rumani dhe Maqedoninë e Veriut.

Virusi i Nilit Perëndimor mbetet kërcënimi kryesor

Virusi i Nilit Perëndimor u identifikua për herë të parë në vitin 1937 në Ugandë. Ai qarkullon kryesisht ndërmjet shpendëve dhe mushkonjave, ndërsa njerëzit dhe kuajt infektohen pasi pickohen nga një mushkonjë që më parë ka thithur gjak nga një shpend i infektuar.

Gjatë vitit të kaluar, nëntë vende evropiane raportuan gjithsej 652 raste. Italia kryesoi me 500 raste, e ndjekur nga Greqia me 69, Serbia me 33 dhe Franca me 20. Në Spanjë u regjistruan pesë raste.

Shumica e të infektuarve ishin burra mbi 65 vjeç dhe më shumë se 90 për qind e pacientëve kishin nevojë për trajtim spitalor.

Megjithëse shumica e personave të infektuar nuk shfaqin simptoma ose kalojnë një formë të lehtë të sëmundjes, rreth një në 150 mund të zhvillojë komplikime serioze, si meningjiti dhe encefaliti – inflamacion i trurit dhe i cipave që e rrethojnë atë.

Për këtë virus nuk ekziston ende vaksinë apo trajtim specifik. Më të rrezikuar janë personat mbi 50 vjeç dhe ata që vuajnë nga sëmundje kronike, si diabeti, hipertensioni, kanceri apo sëmundjet e veshkave. Rreziku i vdekjes është më i lartë te personat mbi 70 vjeç.

Chikungunya u përhap ndjeshëm në Francë dhe Itali

Edhe virusi chikungunya shënoi rritje të ndjeshme në Evropë gjatë vitit të kaluar. Franca raportoi 301 raste të dyshuara, ndërsa Italia 107.

Edhe pse sëmundja është më e zakonshme në rajonet tropikale, veçanërisht në Brazil, Franca përjetoi gjatë vitit 2025 një shpërthim të paprecedentë, me afro 800 raste të transmetuara brenda vendit deri në fund të vitit. Virusi u importua fillimisht nga një epidemi në ishullin Reunion.

Simptoma më karakteristike e chikungunya-s janë dhimbjet shumë të forta të kyçeve, të cilat mund ta bëjnë të vështirë edhe qëndrimin në këmbë. Pacientët mund të kenë gjithashtu temperaturë, dhimbje muskulore, dhimbje koke, lodhje dhe skuqje të lëkurës.

Shumica shërohen brenda disa ditësh ose javësh, por disa vazhdojnë të vuajnë nga dhimbjet e kyçeve për muaj, madje edhe për vite. Në raste të rralla, virusi mund të prekë trurin, zemrën, sytë ose sistemin tretës.

Dengue po shfaqet gjithnjë e më shpesh në Evropë

Edhe pse më pak e përhapur, dengue po regjistron gjithnjë e më shumë raste në Evropë.

Franca raportoi 19 raste të dyshuara, Italia katër dhe Portugalia dy.

Tradicionalisht kjo sëmundje haset në rajonet tropikale të Afrikës, Azisë, Amerikës, Karaibeve dhe Paqësorit, por vitet e fundit raste janë regjistruar edhe në Kroaci, Francë, Itali, Spanjë, Portugali dhe Madeira.

Simptomat përfshijnë temperaturë të lartë, dhimbje koke, dhimbje prapa syve, dhimbje muskulore dhe të kyçeve, të përziera, gjëndra të fryra dhe skuqje të lëkurës.

Në rastet më të rënda mund të shfaqen dhimbje të forta barku, të vjella të vazhdueshme, frymëmarrje e shpejtë dhe gjakderdhje.

Sipas Organizatës Botërore të Shëndetësisë, çdo vit në botë regjistrohen nga 100 deri në 400 milionë infeksione me dengue.

Ndryshimet klimatike po zgjerojnë rrezikun

Ekspertët theksojnë se ngrohja globale po krijon kushte që mushkonjat bartëse të këtyre viruseve të mbijetojnë dhe të përhapen në rajone ku më parë nuk mund të jetonin.

Profesorja Rachel Lowe, nga Qendra e Superkompjuterëve në Barcelonë, paralajmëron se sezonet gjithnjë e më të gjata dhe më të nxehta do të zgjasin periudhën e përhapjes së sëmundjeve të transmetuara nga mushkonjat.

Sipas saj, kjo do të rrisë rrezikun e shpërthimeve në zona ku popullsia nuk ka imunitet të mjaftueshëm dhe sistemet shëndetësore mund të mos jenë të përgatitura.

Si të mbroheni gjatë udhëtimit?

Autoritetet shëndetësore rekomandojnë që turistët të mbrohen nga pickimet e mushkonjave gjatë gjithë ditës, jo vetëm në orët e mbrëmjes.

Përdorimi i preparateve kundër insekteve, veshjeve me mëngë të gjata dhe rrjetave mbrojtëse gjatë gjumit mbetet masa më efektive parandaluese.

Udhëtarët këshillohen gjithashtu të informohen për situatën epidemiologjike të destinacionit ku do të udhëtojnë, veçanërisht nëse janë të moshuar ose vuajnë nga sëmundje kronike.

Nëse gjatë ose pas udhëtimit shfaqen temperaturë e lartë, dhimbje të forta të kokës, muskujve apo kyçeve, skuqje të lëkurës ose simptoma neurologjike, duhet kërkuar menjëherë ndihmë mjekësore dhe mjeku duhet të informohet për vendin ku është udhëtuar.

/Motilokal.com