Shkencëtarët: Ndryshimi i klimës i ka bërë valët e të nxehtit 100 herë më të mundshme

Shkencëtarët: Ndryshimi i klimës i ka bërë valët e të nxehtit 100 herë më të mundshme

Analiza e re tregon se ngrohja globale e shkaktuar nga njeriu i ka bërë temperaturat ekstreme të natës deri në 100 herë më të mundshme, ndërsa një valë e ngjashme nxehtësie në vitin 1976 do të kishte qenë rreth 3.5°C më e ftohtë.

Vala e paprecedentë e të nxehtit që goditi Evropën Perëndimore dhe që theu rekorde historike të njëpasnjëshme të temperaturës do të kishte qenë "pothuajse e pamundur" të ndodhte pa ndryshimet klimatike të shkaktuara nga njeriu, sipas një analize të re nga grupi shkencor World Weather Attribution (WWA).

"Në zonën që shqyrtuam, kjo është vala më e rëndë e të nxehtit e regjistruar ndonjëherë", thuhet në raportin e WWA-së.

Britania regjistroi temperaturën më të lartë ndonjëherë në qershor të enjten, ndërsa vala e të nxehtit ka shkaktuar tashmë dhjetëra vdekje, ndërprerje të energjisë elektrike dhe mbylljen e shkollave dhe vendeve kulturore në disa vende evropiane.

"Nuk do të kishte ndodhur pa ndryshimet klimatike"

Studiuesit e krahasuan fenomenin ekstrem të sotëm me valët e mëdha të të nxehtit të viteve 1976 dhe 2003 dhe zbuluan se shanset për temperatura kaq të larta janë rritur ndjeshëm për shkak të ngrohjes globale.

"Në të gjithë spektrin e fenomenit zbuluam se gjatë 50 viteve të fundit, probabiliteti i një vale të tillë të nxehti ka ndryshuar në mënyrë dramatike", tha Theodore Kipping, një studiues i motit ekstrem në Imperial College London dhe autor kryesor i studimit.

Siç theksoi ai, "ky fenomen nuk mund të kishte ndodhur në qershor pa ndryshimet klimatike", duke shtuar se temperaturat mesatare tre-ditore të natës "nuk do të ishin të mundura në asnjë kohë të vitit pa ndryshimet klimatike", ndërsa probabiliteti i temperaturave maksimale ditore përkatëse është rritur më shumë se 500 herë krahasuar me vitin 1976.

Sipas analizës, një valë e ngjashme nxehtësie në qershor të vitit 1976 do të kishte qenë rreth 3.5 gradë Celsius më e ftohtë, duke reflektuar se sa shumë ka ndryshuar klima në vetëm disa dekada.

Stres rekord i nxehtësisë në qytete

WWA analizoi më shumë se 800 qytete evropiane dhe zbuloi se pothuajse 45% e tyre kanë regjistruar ose pritet të regjistrojnë nivelet më të larta të stresit të nxehtësisë të regjistruara ndonjëherë për fundin e qershorit.

Stresi nga nxehtësia varet jo vetëm nga temperatura, por edhe nga lagështia, pasi pasqyron aftësinë e trupit të njeriut për të shpërndarë nxehtësinë përmes djersitjes.

"Nivelet e regjistruara sugjerojnë se ndikimet shëndetësore të kësaj vale të nxehti ka të ngjarë të jenë jashtëzakonisht të rënda", paralajmëroi Kipping.

"Netët tropikale" rrisin rrezikun

Veçanërisht shqetësuese janë temperaturat jashtëzakonisht të larta të natës, të cilat nuk e lejojnë trupin të rikuperohet nga stresi i nxehtësisë së ditës.

Në disa pjesë të Francës, temperatura ka mbetur mbi 20 gradë Celsius për më shumë se një javë kushte të përshkruara si "net tropikale" ndërsa në disa netë temperatura minimale madje iu afrua 30°C.

Shkencëtarët kujtojnë se në verën e vitit 2022, më shumë se 60,000 njerëz në Evropë vdiqën nga shkaqe të lidhura me nxehtësinë.

"Rekordet do të thyhen gjithnjë e më shpesh"

Shkencëtarët theksojnë se emetimet e gazrave serrë nga djegia e qymyrit, naftës dhe gazit natyror janë faktori kryesor në ngrohjen globale dhe në rritjen e intensitetit të ngjarjeve ekstreme të motit.

"Nuk po bëjmë mjaftueshëm për të ngadalësuar ritmin e ngrohjes globale. Për sa kohë që ngrohja globale vazhdon, duhet të presim që rekordet e temperaturës të thyhen gjithnjë e më shpesh", tha Claire Barnes, një studiuese e motit ekstrem në Imperial College London dhe bashkautore e studimit.

Në të njëjtën mënyrë, Friederike Otto, Profesoreshe e Shkencës së Klimës në Imperial College London dhe bashkëthemeluese e iniciativës World Weather Atribution, komentoi: “Shkencëtarët si unë po fillojnë të duken si një disk i prishur. Çdo vit ne përsërisim të njëjtën gjë, ndërsa valët ekstreme të nxehtësisë bëhen më intensive. Po, kjo është ndryshimi i klimës. Po, është faji ynë. Jo, nuk është El Niño. Po, ne i dimë zgjidhjet. Jo, ne nuk po i zbatojmë ato mjaftueshëm shpejt.”

Analiza arrin gjithashtu në përfundimin se fenomeni El Niño nuk kontribuoi në valën ekstreme të të nxehtit të këtij viti në Evropë, duke konfirmuar se ndryshimi i klimës i shkaktuar nga njeriu është faktori përcaktues pas valës së paparë të të nxehtit.

/Motilokal.com