Ndërsa kriza në Lindjen e Mesme vazhdon, pjesa më e madhe e vëmendjes së publikut ka qenë te çmimet e karburantit dhe kostoja e jetesës. Por ekziston një produkt tjetër i lidhur me naftën që shpesh neglizhohet: plastika.

Shumica e plastikës së përditshme prodhohet nga "petrokimikatet" që vijnë nga nafta dhe gazi. Kjo do të thotë që kur tregjet e energjisë luhaten, kompanitë që përdorin plastikën si lëndë të parë gjithashtu e ndiejnë ndikimin.

Kur çmimet e naftës rriten ndjeshëm, prodhimi i plastikës “të virgjër” bëhet më i shtrenjtë, megjithëse shpesh me vonesë, pasi kostot më të larta të lëndës së parë dhe të transportit kalojnë nëpër zinxhirin e furnizimit.

Po riciklimi i plastikës? Për vite me radhë, kjo është konsideruar kryesisht si një çështje mjedisore, dhe vazhdon të jetë. Por kjo nuk është më e gjithë historia.

Në një botë që po formësohet gjithnjë e më shumë nga tregjet e paqëndrueshme të energjisë, tensionet gjeopolitike dhe tronditjet e zinxhirit të furnizimit, plastika e ricikluar ofron diçka tjetër: qëndrueshmëri.

Nga nafta e papërpunuar te kapaku i kafesë

Plastika nuk është një material i veçantë. Është pjesë e infrastrukturës së fshehur të jetës moderne. Australianët përdorin rreth 4 milionë ton plastikë çdo vit.

Merrni parasysh ndërtimin. Plastika gjendet në tuba, izolime, dysheme, izolues dhe filma mbrojtës. Kur çmimi rritet, kostoja e ndërtimit mund të rritet gjithashtu. Ose bujqësia, e cila mbështetet në plastikë për linjat e ujitjes, mbulesat e të korrave dhe enët e kimikateve.

Paketimi është edhe më i dukshëm: plastika ndihmon në transportimin dhe mbrojtjen e ushqimit, pijeve dhe mallrave të konsumit në të gjithë vendin.

Të paguash më shumë për plastikën

Mund të shohim lehtësisht rritje të papritura të çmimeve të karburantit në stacionet e benzinës. Por kur çmimet e plastikës rriten, efektet mund të shtrihen në paketimin e ushqimit, materialet e ndërtimit, furnizimet bujqësore, produktet mjekësore dhe artikujt shtëpiakë.

Ndërprerjet e fundit në zinxhirët globalë të furnizimit kanë nxjerrë në pah se sa i brishtë mund të jetë ky sistem. Shumë kompani e kanë mësuar me vështirësi se zinxhirët globalë të furnizimit "pikërisht në kohë" mund të shndërrohen lehtësisht në zinxhirë furnizimi "tepër të vonë" kur ndodhin ndërprerje. Kjo është arsyeja pse edhe kërcënimi i ndërprerjes mund të rrisë çmimet nëse tregtarët parashikojnë mungesa.

Australia nuk është imune. Shumë prodhues vendas varen nga plastika e papërpunuar e importuar me çmime globale. Nëse çmimet ndërkombëtare rriten, bizneset australiane zakonisht përfundojnë duke paguar më shumë. Këto kosto më të larta mund të përhapen më pas në të gjithë ekonominë.

Këtu mund të ndihmojë plastika e ricikluar. Kjo vjen nga artikujt e përdorur që mblidhen, sortohen, pastrohen dhe përpunohen në materiale të reja. Meqenëse përdor mbeturina lokale, nuk varet nga lëndët e para të importuara që rrjedhin nga lëndët djegëse fosile.

Megjithatë, më pak se 10% e plastikës së përdorur në Australi riciklohet përsëri në zinxhirin lokal të furnizimit, prodhimit dhe konsumit. Pjesa më e madhe e pjesës tjetër përfundon në deponi.

Para në kosh

Fakti që vjen nga mbeturinat nuk do të thotë që plastika e ricikluar është automatikisht e lirë. Në fakt, është më e shtrenjtë se plastika e papërpunuar, e virgjër, shpesh mesatarisht nga 10% deri në 50%, varësisht nga lloji i plastikës dhe kërkesat e cilësisë.

Pse? Sistemet e mbledhjes kushtojnë para. Klasifikimi i mbetjeve të përziera është teknikisht i vështirë. Ndotja ul cilësinë. Impiantet e ripërpunimit kanë nevojë për investime, energji dhe punëtorë të kualifikuar.

Por çmimi është vetëm një pjesë e historisë. Edhe stabiliteti ka rëndësi. Një prodhues mund të preferojë materiale të ricikluara me çmim pak më të lartë nëse siguron një furnizim lokal më të besueshëm dhe zvogëlon ekspozimin ndaj ndërprerjeve të papritura globale.

Kjo është veçanërisht e rëndësishme për bizneset që e planifikojnë prodhimin e tyre muaj më parë. Një furnizim i besueshëm mund të jetë po aq i vlefshëm sa një çmim më i ulët.

Ne tashmë po shohim njëfarë lëvizjeje në këtë drejtim, por është shumë e ngadaltë duke pasur parasysh shkallën e sfidës. Pavarësisht viteve të tëra diskutimesh rreth objektivave të ekonomisë rrethore, shumë prodhues australianë ende e shohin plastikën e ricikluar si një mundësi të veçantë për qëndrueshmërinë, jo si një lëndë të parë kryesore.

Ku po ngecim

Shumë shpesh, kompanitë që përdorin plastikën si input marrin vendime blerjeje të nxitura nga çmimi më i ulët afatshkurtër, edhe kur kjo rrit ekspozimin ndaj goditjeve dhe rreziqeve të furnizimit në të ardhmen. Siç po tregon kriza aktuale, kjo mund të jetë e kushtueshme.

Vonesat në forcimin e sistemeve të riciklimit nënkuptojnë një mbështetje më të madhe te plastikat e importuara me bazë fosile, më shumë mbetje lokale të dërguara në deponi ose eksportuara dhe mundësi të humbura për të krijuar vende pune në mbledhjen, klasifikimin, ripërpunimin dhe prodhimin e avancuar.

Zgjidhja e qartë është të mbyllim hendekun e kostos. Ka shumë mënyra se si mund të lëvizim në këtë drejtim, si p.sh.:

• përmirësimin e sistemeve të mbledhjes
• dizajnimin e paketimeve që janë më të lehta për t’u ricikluar
• zvogëlimin e ndotjes në koshat e mbeturinave shtëpiake
• duke investuar në teknologji moderne të klasifikimit dhe në më shumë kapacitet ripërpunimi.

Individët nuk mund t’i rregullojnë vetë zinxhirët globalë të furnizimit, por ata ndikojnë në cilësinë e materialit që hyn në sistemin e riciklimit. Blerja e produkteve të prodhuara me përmbajtje të ricikluar ndihmon në krijimin e kërkesës për plastikë të ricikluar vendase.

Përzgjedhja e saktë e mbeturinave shtëpiake dhe mbajtja e pastër e materialeve të riciklueshme mund të zvogëlojë gjithashtu ndotjen, duke e bërë plastikën më të lehtë dhe më të lirë për t’u përpunuar. Ripërdorimi i artikujve aty ku është e mundur është gjithashtu i rëndësishëm.

Ekonomia rrethore nuk ndërtohet vetëm në fabrika dhe zyra politikash. Ajo në fakt fillon në shtëpitë tona.

/theconversation.com/Motilokal.com