Hulumtimet e reja shkencore tregojnë se rryma jetësore e Atlantikut po dobësohet më shpejt, duke kërcënuar Evropën dhe klimën globale.

Një nga rrymat oqeanike më të rëndësishme në botë mund të shembet më shpejt nga sa mendonin shkencëtarët më parë, sipas një studimi të ri alarmues, me ekspertët që paralajmërojnë se një zhvillim i tillë do të kishte pasoja shkatërruese për Evropën, Afrikën dhe Amerikën.

Sistemi i Qarkullimit Përmbysës të Meridianit Atlantik (AMOC), një element kyç i mekanizmit global të klimës, është tashmë në pikën e tij më të dobët në 1,600 vjet për shkak të krizës klimatike, ndërsa shenja të një përmbysjeje të afërt ishin identifikuar që nga viti 2021.

Gjetjet e hulumtimit janë shqetësuese

Studimi i ri, i ndarë nga Guardian, ka treguar se modelet më pesimiste të klimës janë në fakt më realistët. Duke kombinuar vëzhgimet reale oqeanografike me modelet kompjuterike, shkencëtarët vlerësojnë se deri në vitin 2100 rryma do të ngadalësohet me 42% në 58%, një normë që konsiderohet pothuajse e sigurt se do të çojë në kolaps.

Qarkullimi Meridional i Përmbysjes së Atlantikut (AMOC) transporton ujëra të ngrohta tropikale në Evropë dhe Arktik, duke rregulluar temperaturat dhe reshjet. Dobësimi i tij është për shkak të rritjes së temperaturave dhe shkrirjes së akullit, të cilat zvogëlojnë kripësinë dhe dendësinë e ujërave të oqeanit.

Ndikimet në Evropë dhe planet

Një kolaps i mundshëm mund të shkaktojë dimra ekstremë në Evropën Perëndimore, thatësira të zgjatura verore dhe një rritje të ndjeshme të nivelit të detit prej 50 deri në 100 centimetra. Në të njëjtën kohë, zonat e reshjeve tropikale do të zhvendoseshin, duke ndikuar në prodhimin e ushqimit për miliona njerëz.

Shkencëtarët paralajmërojnë se ndryshimet më dramatike të klimës në historinë e Tokës ishin të lidhura me ndryshimet në gjendjen e këtij sistemi të veçantë oqeanik.

Paralajmërime për një pikë pa kthim

Kreu i hulumtimit dhe profesori në Qendrën Kërkimore Inria Bordeaux Sud-Ouest në Francë, Dr. Valentin Portman, tha se AMOC është më afër një pike kritike kthese sesa mendohej më parë.

Nga ana e tij, profesor Stefan Rahmstorf theksoi se probabiliteti i shembjes tani mund të kalojë 50%, duke shprehur frikën se pika pa kthim mund të arrihet që në mesin e shekullit.

Konkretisht, Profesor Stefan Rahmstorf, i Institutit të Potsdamit për Kërkime mbi Ndikimin e Klimës, Gjermani, deklaroi: "Ky është një rezultat i rëndësishëm dhe shumë shqetësues. Ai tregon se modelet 'pesimiste', të cilat tregojnë një dobësim të fortë të Amoc deri në vitin 2100, janë, për fat të keq, ato realiste, pasi ato përputhen më mirë me të dhënat vëzhguese", shtoi ai: "Tani jam gjithnjë e më i shqetësuar se mund ta kalojmë këtë pikë kthese, duket se po bëhet e pashmangshme deri në mesin e këtij shekulli, gjë që është mjaft afër."

Rahmstorf, i cili ka studiuar përmbysjen e qarkullimit meridional të Atlantikut për 35 vjet, ka thënë se një kolaps duhet të shmanget "me çdo kusht".

"Unë e mbështeta këtë kur menduam se probabiliteti i shuarjes së Amoc ishte ndoshta 5%, dhe edhe atëherë thamë se rreziku ishte shumë i lartë, duke pasur parasysh ndikimet e mëdha. Tani duket se është mbi 50%. Ndryshimet më dramatike dhe drastike të klimës që kemi parë në 100,000 vitet e fundit të historisë së Tokës ishin kur Amoc ndryshoi gjendje."

Studimi, i botuar në revistën shkencore Science Advances, thekson nevojën për veprime të menjëhershme për të kufizuar ngrohjen globale dhe për të shmangur ndryshimet e pakthyeshme klimatike.

/Motilokal.com