Një ndryshim i madh në sistemin global të motit është duke ndodhur aktualisht, pasi faza e ftohtë shumëvjeçare La Niña po përfundon dhe po i hap rrugë zhvillimit të shpejtë të El Niño. Të dhënat më të fundit nga oqeanet tregojnë një rritje të fortë të temperaturave nën sipërfaqen e Paqësorit tropikal, çka sinjalizon se kjo ngjarje mund të forcohet ndjeshëm gjatë vitit 2026, madje duke arritur nivelin e një “Super El Niño”. Ky tranzicion pritet të sjellë një riorganizim të madh të qarkullimit atmosferik global dhe të ndikojë drejtpërdrejt në temperaturat dhe reshjet në shumë rajone të botës.

Në qendër të këtij zhvillimi është cikli ENSO (El Niño Southern Oscillation), një mekanizëm natyror që lidhet me ndryshimet periodike të temperaturës së sipërfaqes së oqeanit në Paqësorin ekuatorial. Ky cikël kalon mes dy fazave kryesore: La Niña, që karakterizohet nga ujëra më të ftohta se normalja, dhe El Niño, që shoqërohet me ujëra më të ngrohta. Ndryshimet në këtë rajon ndikojnë drejtpërdrejt në atmosferë, duke modifikuar erërat, presionin dhe shpërndarjen e reshjeve në shkallë globale.

Kalimi nga La Niña në El Niño po ndodh më shpejt se zakonisht. Në muajt e fundit është vërejtur një rritje e shpejtë e temperaturave në pjesën lindore të Paqësorit, duke zhdukur gradualisht ndikimin e ujërave të ftohta. Ky proces po fuqizohet nga një fenomen i njohur si vala Kelvin, një masë e madhe uji e ngrohtë që lëviz nga perëndimi drejt lindjes në thellësi të oqeanit dhe që tashmë ka filluar të dalë në sipërfaqe. Kjo është një shenjë tipike e zhvillimit të El Niño-s.

Erërat tregtare tropikale luajnë një rol kyç në këtë proces. Kur ato dobësohen, uji i ngrohtë nuk shtyhet më drejt perëndimit dhe fillon të grumbullohet në pjesën qendrore dhe lindore të Paqësorit. Kjo krijon kushtet për forcimin e El Niño-s. Aktualisht, të gjitha analizat dhe modelet klimatike tregojnë se kjo fazë e ngrohtë do të vazhdojë të intensifikohet në muajt në vijim.

Parashikimet për verën e vitit 2026 sugjerojnë se ndikimi i El Niño-s do të fillojë të ndihet gradualisht. Edhe pse efektet e plota zakonisht shfaqen më vonë gjatë vitit, zhvillimi i shpejtë i kësaj ngjarjeje mund të ndikojë që në sezonin veror. Në Evropë, pritet një ndarje e kushteve atmosferike: pjesa perëndimore mund të ketë temperatura më të buta dhe më shumë reshje për shkak të ndikimit të Atlantikut, ndërsa Evropa qendrore dhe lindore ka më shumë gjasa të përjetojë temperatura më të larta se normalja.

Gjithashtu, parashikohet një rritje e reshjeve në pjesë të mëdha të kontinentit evropian, si rezultat i një rrjedhe ajri më të lagësht nga jugu dhe prania e zonave me presion të ulët në Atlantikun verior dhe Evropën perëndimore. Megjithatë, këto janë tendenca të përgjithshme dhe jo çdo rajon do të përjetojë të njëjtat kushte.

Modelet klimatike afatgjata, si ai evropian ECMWF dhe sistemi shumëmodelik Copernicus, tregojnë një panoramë të ngjashme. Ato sugjerojnë një dominim të presionit të lartë në zonat veriore dhe një brez presioni më të ulët që shtrihet nga Amerika e Veriut drejt Evropës perëndimore. Ky konfigurim zakonisht lidhet me kushte më të paqëndrueshme dhe më të lagështa në pjesë të Evropës, ndërsa rajonet më në lindje priren të jenë më të ngrohta.

Megjithatë, duhet theksuar se çdo vit ka veçoritë e veta dhe nuk ka dy sezone identike, edhe kur ndikohen nga i njëjti fenomen global. Modelet ofrojnë një pasqyrë të përgjithshme të tendencave, por jo një parashikim të saktë për çdo vend apo qytet.

Një aspekt i rëndësishëm është mundësia që El Niño i vitit 2026 të zhvillohet në një Super El Niño gjatë sezonit 2026–2027. Kjo do të nënkuptonte një ngrohje shumë të fortë të ujërave të Paqësorit dhe një ndikim më të theksuar në klimën globale. Ngjarje të tilla në të kaluarën kanë qenë të lidhura me ekstreme të motit, përfshirë përmbytje të mëdha, thatësira të zgjatura dhe ndryshime të theksuara në trajektoren e stuhive.

Në përfundim, bota po hyn në një fazë të re klimatike, ku El Niño pritet të luajë rolin kryesor në formësimin e motit gjatë muajve dhe viteve në vijim. Edhe pse pasiguritë mbeten, sinjalet aktuale tregojnë për një verë dinamike në Hemisferën Veriore, me kontraste rajonale në temperatura dhe reshje. Zhvillimi i mëtejshëm i këtij fenomeni do të jetë vendimtar për të kuptuar nëse do të përballemi me një nga ngjarjet më të forta të dekadës.

/severweather-europe/Motilokal.com