Bota po përballet me krizën më të madhe të sigurisë energjetike në histori, paralajmëroi Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë (IEA), duke u kërkuar qeverive, bizneseve dhe familjeve të bëjnë kursime urgjente dhe drastike të naftës. Në një plan me dhjetë pika, të quajtur "Mbrojtje nga goditjet e naftës", agjencia propozon një kthim në punën masive nga distanca, duke ulur shpejtësinë në autostrada dhe duke kufizuar përdorimin e veturave private në qytetet e mëdha. Masat, që kujtojnë krizat më të këqija energjetike të shekullit të 20-të, vijnë në përgjigje të drejtpërdrejtë ndaj luftës në Lindjen e Mesme që ka mbyllur pothuajse plotësisht Ngushticën e Hormuzit dhe ka rritur çmimin e naftës në pothuajse 120 dollarë për fuçi.
Ndërprerja më e madhe e furnizimit në histori
Përshkallëzimi i konfliktit midis Shteteve të Bashkuara, Izraelit dhe Iranit në fund të shkurtit çoi në bllokimin e një kalimi detar kyç përmes të cilit transportohet rreth 20 për qind e konsumit të përditshëm botëror të naftës. Humbja prej rreth tetë milionë fuçish në ditë shkaktoi një tronditje në tregje, dhe çmimet e naftës bruto, si dhe të naftës, benzinës dhe gazit të lëngshëm të naftës (LPG) u rritën ndjeshëm. Edhe pse anëtarët e IEA-s kanë koordinuar tashmë lirimin rekord të 400 milionë fuçive nga rezervat e tyre strategjike, kjo ka rezultuar e pamjaftueshme për të zbutur goditjen. Drejtori Ekzekutiv i IEA-s, Fatih Birol, tha se vetëm masat në anën e furnizimit nuk mund të mbyllin një boshllëk kaq të thellë.
“Tani duhet të shohim timonin dhe tavolinën e zyrës për të ruajtur stabilitetin tonë ekonomik” tha Birol.
Agjencia e tij, e cila bashkon 32 vende, përfshirë Shtetet e Bashkuara, Britaninë dhe shumicën e anëtarëve të Bashkimit Evropian, thotë se sektori i transportit, i cili konsumon rreth 45 për qind të të gjithë naftës, është çelësi për uljen e kërkesës. Plani synon të ulë kërkesën globale me 2.7 milionë fuçi në ditë vetëm në katër muaj.
Kthimi në zyra tani është çështje sigurie kombëtare
Plani i IEA-s bazohet në një rekomandim për punëdhënësit që t'u lejojnë njerëzve të punojnë nga shtëpia për të paktën tre ditë në javë, gjë që mund të ulë konsumin global të naftës për transportin rrugor deri në 6 për qind. Kjo masë bie ndesh drejtpërdrejt me trendin e korporatave të kthimit në zyrë që ka dominuar tregun e punës për dy vitet e fundit, duke i vënë kompani si Microsoft dhe Salesforce në një pozicion të vështirë. Ndërsa platformat e tyre të komunikimit në distancë, të tilla si Teams, përfitojnë, vetë kompanitë duhet të rishqyrtojnë mandatet e tyre për punë të detyrueshme nga shtëpia.
Rekomandime të tjera kyçe përfshijnë ulje të detyrueshme të kufizimeve të shpejtësisë në autostradë me të paktën 10 kilometra në orë, gjë që mund të përmirësojë efikasitetin e karburantit deri në 10 për qind. Agjencia gjithashtu mbështet futjen e "të dielave pa vetura" në qytetet kryesore, duke inkurajuar ndarjen e udhëtimeve dhe transportin publik, si dhe duke kufizuar qasjen në qendrat e qyteteve bazuar në targat tek-çift. Për botën e biznesit, ajo sugjeron ulje drastike të udhëtimeve ajrore jo-thelbësore, duke favorizuar takimet virtuale në vend të avionëve që djegin sasi të mëdha vajguri. Linjat ajrore si Delta dhe United Airlines tashmë po përballen me rritjen e kostove të karburantit prej më shumë se 400 milionë dollarësh në tremujor, dhe kufizimi i udhëtimeve shumë fitimprurëse të biznesit mund t'i shtyjë ato në një krizë të re.
Agjencia u bëri thirrje vendeve të G7 dhe G20 që t’i miratojnë këto masa si detyrime ligjore, jo vetëm rekomandime, për të siguruar zbatimin e tyre të vazhdueshëm. Disa vende aziatike dhe evropiane kanë futur tashmë masa shtrënguese; Filipinet kanë futur një javë pune katër-ditore për nëpunësit civilë, ndërsa Greqia dhe Austria kanë kufizuar marzhet e shitësve me pakicë të karburanteve.
/Motilokal.com
