Moti nuk ka pasaportë, klima nuk njeh kufij dhe uji na lidh të gjithëve. Sfidat janë shumë të mëdha për t'u përballur vetë. Parashikimet kanë nevojë për vëzhgime nga e gjithë planeti dhe asnjë vend i vetëm nuk mund ta bëjë këtë. Bashkëpunimi global bazuar në besim dhe ndarjen e të dhënave është thelbësor nëse duam të vazhdojmë të përmirësojmë saktësinë, kohën e përgatitjes dhe aksesin e parashikimeve.

Çdo vendim ekonomik, çdo investim në infrastrukturë, çdo orar mbjelljeje të të korrave, çdo plan i menaxhimit të shëndetit, ujit dhe energjisë, dhe çdo rregullim i zinxhirit të furnizimit varet nga shtylla kurrizore globale e vëzhgimit dhe parashikimit të OBM-së.

Moti ekstrem renditet vazhdimisht si rreziku më i madh afatgjatë nga udhëheqësit e biznesit të Forumit Ekonomik Botëror dhe është motivimi për iniciativën shpëtimtare të Paralajmërimeve të Hershme për të Gjithë të Sekretarit të Përgjithshëm të OKB-së.

Kjo nuk është çudi, duke pasur parasysh se fatkeqësitë ekstreme të lidhura me motin shkaktuan humbje ekonomike të raportuara prej 4.3 trilionë dollarësh amerikanë midis viteve 1970 dhe 2021 dhe vranë gati 2 milionë njerëz.

Paralajmërimet e hershme nuk janë luks. Por një domosdoshmëri dhe kanë kuptim ekonomik. Sipas Bankës Botërore, qasja universale në shërbimet e paralajmërimit të hershëm do të parandalojë të paktën 13 miliardë dollarë amerikanë humbje të aseteve dhe 22 miliardë dollarë amerikanë humbje të mirëqenies  çdo vit. Vetëm 24 orë paralajmërim paraprak mund të zvogëlojë dëmet nga stuhitë ose valët e të nxehtit deri në 30%.

Rreziqet po rriten ndërsa temperaturat në rritje nxisin valë më intensive të nxehtësisë, reshje ekstreme dhe ciklonet tropikale që intensifikohen me shpejtësi.

Sipas raportit të OBM-së për Gjendjen e Klimës Globale, viti 2025 ishte një nga tre vitet më të ngrohta të regjistruara ndonjëherë në botë. 11 vitet e fundit kanë qenë të gjitha 11 më të ngrohtat. Përqendrimet rekord të gazrave serrë do të çojnë në temperatura më të larta për brezat që do të vijnë.

Vëzhgimet e Tokës janë më të rëndësishme se kurrë për të monitoruar ndikimet e klimës sonë që ndryshon me shpejtësi, duke përfshirë nxehtësinë e tokës dhe oqeanit, shkrirjen e akullit dhe akullnajave, si dhe rritjen e nivelit të detit. Ato janë baza e inteligjencës së motit dhe klimës për të informuar vendimet se si të mbrojmë ekonomitë dhe komunitetet tona.

Por ka boshllëqe të mëdha në sistemin global të vëzhgimit si në tokë, në kriosferë dhe në oqean - të cilat dëmtojnë efektivitetin e veprimeve tona. Prandaj, OBM është e përkushtuar për të mbyllur këto boshllëqe.

Financimi i rrjetit të vëzhgimit nuk është një kosto për taksapaguesin, por një investim në sigurinë ekonomike dhe qëndrueshmërinë afatgjatë ndaj klimës, si dhe një urë lidhëse midis kombeve dhe brezave.

Vetëm duke vëzhguar sot, mund ta mbrojmë të nesërmen. 

/Motilokal.com