Rritja e niveleve të detit është një nga pasojat më të përfolura të ndryshimeve klimatike. Por një analizë e re shkencore tregon se problemi mund të jetë edhe më serioz nga sa mendohej më parë. Sipas një studimi të botuar në revistën shkencore Nature, nivelet aktuale të detit në shumë zona bregdetare janë tashmë më të larta sot sesa parashikohen nga modelet që shkencëtarët kanë përdorur për dekada të tëra.

Një ekip studiuesish nga Universiteti Wageningen në Holandë ka arritur në përfundimin, pasi ka analizuar qindra studime, se shumë modele globale e nënvlerësojnë sistematikisht nivelin e detit. Mesatarisht, ai është rreth 24 deri në 27 centimetra më i lartë se sa tregojnë dy modelet më të përdorura të fushës gravitacionale të Tokës. Në disa rajone, ndryshimi mund të jetë dukshëm më i madh, madje disa metra.

Arsyeja për këto mospërputhje qëndron në mënyrën se si llogaritet niveli i detit. Shumica e studimeve mbështeten në modele matematikore që marrin parasysh gravitetin dhe rrotullimin e Tokës. Por oqeani i vërtetë është një sistem shumë më kompleks. Niveli lokal i detit ndikohet fuqishëm nga erërat, rrymat oqeanike, temperatura e ujit dhe kripësia, dhe këta faktorë shpesh injorohen në modelet e thjeshtuara.

Një problem shtesë lind kur krahasohen matjet satelitore të lartësisë së tokës dhe nivelit të detit. Në shumë analiza, vija zero e referencës merret automatikisht si niveli i detit, megjithëse në realitet ajo ndryshon në varësi të vendndodhjes. Kjo rezulton në mospërputhje serioze në disa raste. Sipas analizës së re, modeli më i vjetër EGM96 mund ta nënvlerësojë nivelin e detit në nivel lokal deri në 7.6 metra në situata ekstreme, ndërsa modeli më i ri EGM2008 është më shumë se tre metra larg në disa zona.

Problemi më i madh ndodh në rajonet ku mungojnë matje të sakta lokale. Ndërsa Evropa dhe Amerika e Veriut kanë të dhëna të detajuara gjeodezike, shumë vende në jugun global mbështeten pothuajse ekskluzivisht në vlerësimet satelitore. Kjo është arsyeja pse mospërputhjet më të mëdha regjistrohen në Azinë Juglindore, Ishujt e Paqësorit dhe zonat me delta të mëdha lumenjsh, siç është Delta e Mekongut në Vietnam.

Pasojat e llogaritjeve të tilla të gabuara mund të jenë serioze. Analiza e re tregon se një rritje prej një metri e nivelit të detit mund të rrezikojë midis 77 milionë dhe 132 milionë njerëz në të gjithë botën. Studimet e mëparshme vlerësuan se një skenar i tillë do të prekte rreth 34 milionë deri në 49 milionë njerëz. Vetëm në Azinë Juglindore, midis 24 milionë dhe 47 milionë njerëz janë potencialisht të ekspozuar.

/Motilokal.com