Evropa ka rritur me shpejtësi prodhimin e energjisë elektrike nga burimet e rinovueshme vitet e fundit. Termocentralet e energjisë nga era dhe dielli po ndërtohen me ritme rekord dhe në disa vende ato tashmë përbëjnë shtyllën kurrizore të sistemit të energjisë elektrike. Por ky sukses sjell edhe një problem të papritur: sa më shumë energji e rinovueshme shtohet në rrjet, aq më shumë bie shpesh vlera e saj në treg.

Ekspertët e quajnë këtë fenomen "kanibalizim i vlerës". Kur fryn erë e fortë në të njëjtën kohë ose është një ditë me diell në një pjesë të madhe të Evropës, prodhimi i energjisë elektrike rritet ndjeshëm, por kërkesa mbetet e njëjtë. Rezultati është një rënie e ndjeshme e çmimeve me shumicë të energjisë elektrike.

Sipas një analize nga Boston Consulting Group, kjo situatë tashmë po ka një ndikim të matshëm financiar. Në Evropë, prodhuesit e energjisë nga era dhe dielli pritet të humbasin më shumë se 12 miliardë euro të ardhura deri në vitin 2025. Në disa tregje, termocentralet e erës gjenerojnë vetëm rreth 55 deri në 60 për qind të çmimit mesatar të tregut të energjisë elektrike, ndërsa termocentralet diellore ndonjëherë gjenerojnë vetëm rreth 45 për qind.

Në raste ekstreme, mund të ndodhin çmime negative të energjisë elektrike. Kjo do të thotë që prodhuesit duhet të paguajnë që dikush të marrë përsipër energjinë elektrike që ata prodhojnë. Raste të tilla janë gjithnjë e më të zakonshme në Evropë, sepse sistemi i energjisë elektrike ka vështirësi të përballojë ndryshimet e papritura në prodhim.

Problemi nuk është në të vërtetë mungesa e burimeve të rinovueshme, por mungesa e fleksibilitetit në sistemin energjetik. Energjia e erës dhe ajo diellore varen nga moti, kështu që prodhimi mund të rritet ose të ulet me shpejtësi. Nëse rrjeti nuk ka kapacitet për të ruajtur energji ose për të rregulluar shpejt kërkesën, tregu reagon duke ulur çmimet.

Kjo është arsyeja pse ekspertët po theksojnë gjithnjë e më shumë se tranzicioni energjetik nuk mund të jetë vetëm çështje e ndërtimit të parqeve të reja me erë dhe diellore. Çelësi është fleksibiliteti i sistemit, pra aftësia për të ruajtur, transmetuar ose përdorur menjëherë energjinë e tepërt.

Një shembull se si mund të funksionojë kjo ekziston tashmë në Evropë. Në vitet e fundit, Finlanda ka zhvilluar një sistem që zbut në mënyrë efektive luhatjet në prodhim. Sistemet e baterive, hidrocentralet e magazinimit dhe termocentralet bërthamore luajnë një rol të madh atje, pasi ato mund të stabilizojnë prodhimin për periudha më të gjata. Një zgjidhje edhe më interesante vjen nga sistemet e ngrohjes qendrore. Kur ka energji të tepërt të erës në rrjet, energjia elektrike përdoret për të ngrohur ujin në kaldaja të mëdha elektrike. Kjo nxehtësi më pas hyn në sistemet e ngrohjes së qytetit ose në proceset industriale. Kjo e shndërron energjinë e tepërt elektrike në energji të dobishme në vend që thjesht të humbasë. Qasje të ngjashme mund të bëhen thelbësore për të gjithë Evropën. Analizat tregojnë se deri në vitin 2030, sistemi evropian i energjisë elektrike do të ketë nevojë për rreth 75 për qind më shumë fleksibilitet për të qenë në gjendje të funksionojë në mënyrë të qëndrueshme me një pjesë në rritje të burimeve të rinovueshme.

/Motilokal.com