A e dini çfarë është bora, si formohet dhe sa e madhe mund të jetë një fjollë?

A e dini çfarë është bora, si formohet dhe sa e madhe mund të jetë një fjollë?

Dimri dhe reshjet e borës janë burim lumturie dhe kënaqësie për disa, ndërsa të tjerë i përçmojnë nga thellësia e shpirtit të tyre.

Por ajo që ne e quajmë borë vjen në forma dhe emra të ndryshëm. Përkufizimi zyrtar i borës është se është reshje në formën e kristaleve të vogla të bardha të akullit që formohen direkt nga avujt e ujit në ajër në temperatura nën 0 gradë Celsius.

Bora formohet në re dhe bie në tokë në formën e flokëve të dëborës. Edhe pse bora është shumë e ngjashme me akullin në nivel molekular, ajo është më pak e dendur dhe përmban më shumë xhepa ajri, kështu që shpesh konsiderohet poroze.

Dendësia e borës varet kryesisht nga kushtet në të cilat është formuar. Bora e freskët dhe pluhurore ka një dendësi më të ulët se bora e vjetër dhe e ngjeshur. Një dendësi më e ulët e borës do të thotë se ajo është një izolues më i mirë, prandaj kafshët shpesh groposen në dëborë në kërkim të ngrohtësisë.

Por nuk janë vetëm kafshët që përfitojnë nga bora. Bimët kanë nevojë edhe për të gjatë muajve të dimrit, sepse ajo siguron izolim për rrënjët e bimëve nga luhatjet e mëdha të temperaturës së jashtme, dhe kur ajo fillon të shkrihet, u siguron bimëve lagështinë e nevojshme.

Dhe ndërsa eskimezët kanë, sipas informacioneve të fundit, më shumë se 100 fjalë për të përshkruar borën në format dhe variacionet e saj më të larmishme, gjuha kroate është disi më e varfër. Ne përdorim më shpesh fjalën "borë", dhe varësisht nga tekstura e saj mund ta përshkruajmë atë si borë e madhe (e dendur). Borë e imët (e ngrirë, e qullët). Borë e thatë. Borë e kuqe borë që ka marrë ngjyrën e kuqe për shkak të disa mikroorganizmave të atmosferës. Bora e parë. Borë e vonë. Borë e përhershme (e përjetshme, shekullore). Shi me borë. Flokë (fije, kristale, fjolla) bore. Top (shuk, lëmsh) bore. Ortek bore. Shtresë bore. Re borë. Shtrat bore llohë. Pah (endë) bore. Ujë bore. Kodër bore. Tufan bore. Vija e borës kufiri deri ku bora qëndron edhe në verë.

Por ka edhe disa fakte interesante rreth borës. Sipas Librit të Rekordeve Guinness, flokët e dëborës më të mëdha u regjistruan pranë Missoula, Montana, në vitin 1887. Sipas të dhënave, ato ishin 38 centimetra në diametër dhe 20 centimetra të trasha! Megjithatë, shkencëtarët dyshojnë në vërtetësinë e këtij pohimi. Konkretisht, flokët e dëborës janë kristale që formohen kur avulli i ujit ngrin dhe formojnë një formë simetrike me (më shpesh) gjashtë krahë.

Por një flokë dëbore quhet edhe një grumbull kristalesh që lidhen me njëri-tjetrin ndërsa bien në tokë, ato që ne në gjuhën e folur i quajmë copa dëbore ose flokë dëbore të mëdha.

Kështu që fizikani i Caltech, Kenneth Libbrech, vendosi të hetonte se sa e madhe mund të jetë një flokë dëbore. Ai kaloi vite duke fotografuar flokët e dëborës që formohen në natyrë dhe më pas u përpoq të krijonte flokë dëbore në laborator. Më e madhja që ai arriti të "rriste" ishte 2.5 centimetra në diametër, por u shpërbë nën peshën e vet.

Nga ana tjetër, më i madhi që ai kapi në natyrë u shfaq në Ontario, Kanada, në vitin 2003. Ai kapi një flokë dëbore gjigante me një diametër prej gati një centimetri me kamerën e tij.

Ai i sugjeroi ekipit të Librit të Rekordeve Guinness që kategoritë të ndahen, në mënyrë që rekordi për flokët e dëborës më të mëdha të jetë ende ai i shekullit të 19-të, dhe Libbrech të renditet me kristalin më të madh të dëborës.

Shkencëtarët e borës theksojnë se nuk ka prova fotografike të flokëve gjigantë të dëborës së vitit 1887, por përkundrazi, të dhënat bazohen në përshkrimet e dëshmitarëve të asaj kohe. Teknologjia moderne e sotme u lejon atyre të kapin flokët e dëborës përpara se të bien në tokë, duke krijuar fotografi spektakolare që zbulojnë se çdo flokë dëbore ka gjeometrinë e vet delikate. Kristalet e dëborës vijnë në një larmi formash nga gjilpëra të vogla deri te topa. Dhe sigurisht, secila është e veçantë dhe unike.

/Motilokal.com