Një studim i ri sugjeron se dieta mund të prishë ndjenjën tonë fizike të kohës dhe ta shtyjë metabolizmin tonë në modalitetin e përhershëm "veror". Shkencëtarët nga Universiteti i Kalifornisë, San Francisko (UCSF) thonë se truri përmban një mekanizëm sezonal të matjes së kohës që nuk i përgjigjet sasisë së kalorive, por llojit të yndyrës.

Në eksperimentet mbi minj, dietat me të njëjtën vlerë energjie dhanë rezultate të ndryshme në varësi të përbërjes së yndyrës së dietës. Kafshët që konsumonin më pak yndyrë të pangopur ishin më pak të afta të përshtateshin me ciklet e dritës së dimrit dhe ruanin një temperaturë më të lartë të trupit, e cila është një tregues i metabolizmit të verës.

Studimi i ri, i botuar në revistën Science, tregon se ky kohëmatës i brendshëm interpreton yndyrën dietike si sinjale nga mjedisi. Autorët paralajmërojnë se një dietë e pasur me yndyrna të përpunuara industrialisht mund të prishë në mënyrë të ngjashme këto sinjale tek njerëzit, megjithëse kjo nuk është testuar ende drejtpërdrejt.

Pse janë të rëndësishme yndyrnat poli-pangopura?

Në natyrë, bimët dhe kafshët grumbullojnë më shumë yndyrna të pangopura gjatë muajve të ftohtë, gjë që ndihmon indet të qëndrojnë fleksibile në temperatura të ulëta. Sasi më të larta të yndyrnave të tilla sinjalizojnë dimrin, ndërsa sasi më të ulëta tregojnë verën, një kohë kur është e dobishme për të ndërtuar rezerva energjie.

Daniel Levine, autori kryesor i studimit, dhe kolegët e tij identifikuan një çelës molekular për këtë në hipotalamus, një pjesë e trurit që kontrollon ritmet cirkadiane dhe metabolizmin. Puna e mëparshme nga i njëjti laborator në UCSF e ka lidhur këtë çelës me ndjeshmërinë ndaj lëndëve ushqyese dhe rregullimin e gjumit.

Çfarë tregoi hulumtimi?

Minjtë meshkuj u ushqyen me dieta me shumë yndyrë që ndryshonin vetëm në llojin e yndyrës. Ata që konsumonin më pak yndyrë të pangopur u përshtatën me dritën e dimrit rreth 40 për qind më ngadalë se minjtë me një konsum më të lartë të këtyre yndyrnave, por ata u përshtatën më shpejt me kushtet e dritës së verës.

Analiza e indeve të trurit tregoi se një dietë e ulët në yndyrna të pangopura e kthen një ndërrues molekular në modalitetin e verës, duke zvogëluar prodhimin e molekulave sinjalizuese që rrjedhin nga këto yndyrna dhe duke rritur temperaturën e trupit.

Për të konfirmuar shkakësinë, autorët e studimit rritën minj tek të cilët ky çelës nuk mund të aktivizohej. Këto kafshë u përshtatën me dritën sezonale me të njëjtën shpejtësi pavarësisht nga dieta.

Në eksperimente të tjera, vaji i misrit i rregullt u krahasua me vajin e misrit pjesërisht të hidrogjenizuar. Minjtë e ushqyer me vajin e hidrogjenizuar treguan modele metabolike të ngjashme me ato të verës dhe një humbje të sinjalit "dimri erdhi", shkruan autorët në studim.

Ata gjithashtu theksojnë se njerëzit me mutacione që ndikojnë në të njëjtën rrugë molekulare të sinjalizimit zhvillojnë çrregullime të ritmit gjumë-zgjim, gjë që konfirmon se ky mekanizëm ekziston edhe tek njerëzit, por mbetet për t'u shqyrtuar nëse yndyrnat dietike ndikojnë gjithashtu në ritmin cirkadian tek njerëzit.

Modeli metabolik i verës i vërejtur te minjtë mund të lidhet me mënyrën se si trupi e menaxhon energjinë në mënyrë sezonale, por nuk dihet nëse kjo vlen edhe për njerëzit, gjë që kërkon kërkime te njerëzit.

Autorët vërejnë se në vendet e industrializuara, mbipesha dhe çrregullimet e gjumit janë në rritje dhe se këto janë fenomene komplekse me shkaqe të shumëfishta, por rezultatet e tyre sugjerojnë se përbërja e yndyrnave dietike meriton më shumë vëmendje.

Yndyrnat e pangopura, të cilat veprojnë si një sinjal dimëror në hulumtimin e ri, janë kimikisht të paqëndrueshme, prandaj industria ushqimore shpesh i përpunon ato, duke ndryshuar pa dashje efektin e tyre biologjik sezonal.

/Motilokal.com