Azia Qendrore, rajoni i Sahelit dhe Evropa Veriore përjetuan vitin e tyre më të nxehtë të regjistruar ndonjëherë në vitin 2025, sipas analizës së AFP bazuar në të dhënat nga programi evropian Copernicus.

Globalisht, 12 muajt e fundit pritet të jenë të tretët më të nxehta të regjistruara ndonjëherë pas viteve 2024 dhe 2023, sipas të dhënave të përkohshme, të cilat do të konfirmohen nga Copernicus në raportin e tij vjetor në fillim të janarit.

Por mesatarja, e cila përfshin tokën dhe oqeanet, maskon rekordet e përgjithshme për pjesë të caktuara të botës.

Shumë vende më të varfra nuk publikojnë të dhëna të detajuara për klimën, kështu që AFP ka plotësuar pamjen globale duke analizuar në mënyrë të pavarur të dhënat e Copernicut nga modelet e klimës, matjet nga rreth 20 satelitë dhe stacionet e motit.

Të dhënat përfshijnë të gjithë botën, orë pas ore, që nga viti 1970.

Ja çfarë zbuloi analiza e detajuar për vitin 2025, gjatë të cilit u thyen 120 rekorde mujore të temperaturës në më shumë se 70 vende.

Rekorde të thyera në Azinë Qendrore

Çdo vend në Azinë Qendrore theu rekordet e tij vjetore të temperaturës.

Taxhikistani malor dhe pa dalje në det, ku vetëm 41% e popullsisë ka qasje në ujë të pijshëm të sigurt, pa temperaturat më të larta anormale në botë, më shumë se 3 gradë Celsius mbi mesataret sezonale nga viti 1981 deri në vitin 2010.

Rekordet mujore të temperaturave janë thyer çdo muaj që nga maji, me përjashtim të nëntorit.

Vendet fqinje si Kazakistani, Irani dhe Uzbekistani përjetuan temperatura 2 deri në 3 gradë Celsius mbi mesataren sezonale.

Deri në 1.5 gradë Celsius më nxehtë në Sahel

Rekordet e temperaturave u thyen në disa vende në Sahel dhe Afrikën Perëndimore.

Mali, Nigeri, Nigeria, Burkina Faso dhe Çadi panë një ndryshim të rrallë të temperaturave, duke shënuar 0.7 deri në 1.5 gradë Celsius mbi mesataren e tyre sezonale.

12 muajt e fundit ishin më të nxehtit e regjistruar ndonjëherë në Nigeri dhe një nga të katërtit më të nxehtit në vendet e tjera.

Shkencëtarët nga rrjeti World Weather Attribution (WWA), të cilët vlerësojnë rolin e ndryshimeve klimatike të shkaktuara nga njeriu në ngjarjet ekstreme të motit, shkruan në raportin e tyre vjetor të botuar të hënën se ngjarjet ekstreme të nxehtësisë "janë bërë pothuajse 10 herë më të mundshme që nga viti 2015".

Vendet në Sahel, rajoni gjysmë i thatë i Afrikës perëndimore dhe veri-qendrore që shtrihet nga Senegali në Sudan, janë ndër më të prekshmet ndaj temperaturave në rritje, me shumë prej tyre që tashmë përballen me konflikt të armatosur, pasiguri ushqimore dhe varfëri të përhapur.

Verë përvëluese në Evropë

Rreth 10 vende evropiane janë në prag ose afër thyerjes së rekordit të tyre vjetor të temperaturës, veçanërisht për shkak të një vere të jashtëzakonshme.

Në Zvicër dhe disa vende të Ballkanit, temperaturat e verës ishin 2 gradë Celsius dhe madje 3 gradë Celsius mbi mesataren e tyre sezonale.

Spanja, Portugalia dhe Britania gjithashtu regjistruan verën e tyre më të keqe të regjistruar ndonjëherë, me nxehtësinë ekstreme që nxiti zjarre masive.

Pranvera më e thatë në më shumë se një shekull çoi në mungesë uji në Mbretërinë e Bashkuar.

Evropa Veriore u kursye kryesisht nga vala e të nxehtit që goditi Evropën në fund të qershorit, por në vend të kësaj përjetoi një vjeshtë anormalisht të ngrohtë.

12 muajt e fundit pritet të jenë një nga dy vitet më të ngrohta të regjistruara ndonjëherë në Norvegji, Suedi, Finlandë dhe Islandë.

/Motilokal.com