Copëza të vogla plastike po depërtojnë thellë në trupat tanë në sasi shqetësuese, veçanërisht përmes ushqimit dhe pijeve tona.
Në vitin 2024, shkencëtarët në Kinë gjetën një mënyrë të thjeshtë dhe efektive për t'i hequr ato nga uji. Ekipi kreu teste si në ujin e butë ashtu edhe në atë të fortë të rubinetit (i cili është më i pasur me minerale).
Ata shtuan nanoplastika dhe mikroplastika përpara se ta vlonin lëngun dhe më pas të filtronin çdo precipitat.
"Nano/mikroplastikat (NMP) e ujit të rubinetit që dalin nga sistemet e centralizuara të trajtimit të ujit janë një shqetësim global në rritje, sepse ato paraqesin rreziqe të mundshme shëndetësore për njerëzit nëpërmjet konsumit të ujit."shkruajnë studiuesit në punimin e tyre të botuar.
Në disa raste, deri në 90 për qind e NMP-ve u hoqën me anë të procesit të zierjes dhe filtrimit, megjithëse efektiviteti ndryshonte në bazë të llojit të ujit.
Sigurisht, përfitimi i madh është se shumica e njerëzve mund ta bëjnë këtë me atë që kanë tashmë në kuzhinën e tyre.
“Kjo strategji e thjeshtë e ujit të vluar mund të ‘dekontaminojë’ NMP-të nga uji i rubinetit shtëpiak dhe ka potencialin për të lehtësuar në mënyrë të padëmshme marrjen e NMP-ve nga njerëzit përmes konsumit të ujit”, shkruajnë inxhinieri biomjekësor Zimin Yu nga Universiteti Mjekësor i Guangzhou-t dhe kolegët e tij.
Një përqendrim më i madh i NMP-ve u hoq nga mostrat e ujit të fortë të rubinetit, i cili natyrshëm formon një grumbullim të gurit gëlqeror (ose karbonatit të kalciumit) ndërsa nxehet.
Substanca në formë shkumësi, e cila shihet zakonisht brenda kazanëve të kuzhinës, formohet në sipërfaqen e plastikës ndërsa ndryshimet e temperaturës e detyrojnë karbonatin e kalciumit të dalë nga tretësira, duke i bllokuar në mënyrë efektive fragmentet e plastikës në një kore.
"Për shembull, nga 34 për qind në 80 mg L −1 në 84 për qind dhe 90 për qind në 180 dhe 300 mg L −1 të karbonatit të kalciumit, përkatësisht."
Edhe në ujë të butë, ku tretet më pak karbonat kalciumi, afërsisht një e katërta e NMP-ve u rrëmbyen nga uji.
Çdo copëz plastike e mbuluar me gëlqere mund të hiqet më pas përmes një filtri të thjeshtë si rrjeta prej çeliku inox që përdoret për të kulluar çajin, thonë studiuesit.
Studimet e kaluara kanë matur fragmente të polistirenit, polietilenit, polipropilenit dhe polietilenit tereftalat në ujin e pijshëm të rubinetit, të cilin e konsumojmë çdo ditë në sasi të ndryshme.
Për ta vënë strategjinë në provën përfundimtare, studiuesit shtuan edhe më shumë grimca nanoplastike, të cilat u zvogëluan në mënyrë efektive në numër.
"Pirja e ujit të zier me sa duket është një strategji e zbatueshme afatgjatë për të zvogëluar ekspozimin global ndaj NMP-ve", shkruajnë Yu dhe ekipi i tij.
"Megjithatë, pirja e ujit të zier shpesh konsiderohet si një traditë lokale dhe mbizotëron vetëm në disa rajone."
Shkencëtarët shpresojnë se kjo mund të bëhet një praktikë më e përhapur, ndërsa plastika vazhdon të pushtojë botën.
Copat e vogla të plastikës po bëhen një problem gjithnjë e më i madh. Mikroplastikat burojnë nga veshjet, enët e kuzhinës, produktet e kujdesit personal dhe objekte të panumërta të tjera të përditshme.
Qëndrueshmëria e tyre i bën ato të qëndrueshme në mjedis - përfshirë edhe në trupat e njerëzve.
Jo vetëm që shumë njerëz në Tokë janë tashmë të kontaminuar nga mikroplastika, por ne gjithashtu jemi ende të ekspozuar çdo ditë, pasi ka një rregullim minimal të këtyre njollave të fshehta.
Sipas një rishikimi të literaturës të vitit 2025 nga Universiteti i Teksasit në Arlington, një pjesë e konsiderueshme e ekspozimit tonë ndaj mikroplastikës mund të vijë nga uji i pijshëm, pasi impiantet e trajtimit të ujërave të zeza ende nuk po i largojnë në mënyrë efektive mikroplastikat.
Që nga fillimi i prodhimit të plastikës, janë prodhuar në nivel global afërsisht 9 miliardë ton metrikë plastikë, shumica e së cilës është degraduar progresivisht në fragmente gjithnjë e më të vogla pa u zbërthyer vërtet, duke formuar një pluhur të imët plastik që tani përshkon planetin.
Impiantet e trajtimit të ujërave të ndotura në fakt largojnë shumë nga këto grimca të vogla, tregon shqyrtimi i ri, por jo mjaftueshëm.
Edhe pse ende nuk është e sigurt se sa e dëmshme është kjo plastikë për trupin tonë, është e qartë se nuk është ushqimi më i shëndetshëm.
Plastikat tashmë janë lidhur me ndryshimet në mikrobiomën e zorrëve dhe rezistencën e trupit ndaj antibiotikëve.
Ekipi që qëndron pas këtij studimi dëshiron të shohë më shumë kërkime se si uji i zier mund t’i mbajë materialet artificiale larg trupit tonë dhe ndoshta të kundërshtojë disa nga efektet alarmuese të mikroplastikës që po shfaqen.
"Rezultatet tona kanë miratuar një strategji shumë të realizueshme për të zvogëluar ekspozimin e njeriut ndaj NMP-së dhe kanë vendosur themelet për hetime të mëtejshme me një numër shumë më të madh mostrash", përfundojnë Yu dhe kolegët e tij.
/Motilokal.com
