Shtetet e Bashkuara duan të zbarkojnë njerëz në Hënë, të dërgojnë reaktorë bërthamorë në hapësirë dhe të zhvillojnë teknologji raketash që mund të lëshohen në hapësirë para fundit të dekadës.
Në një urdhër të ri ekzekutiv gjithëpërfshirës , Presidenti i SHBA-së Donald Trump përcaktoi një plan pesëvjeçar për atë që administrata e tij do të arrijë në hapësirë.
Ne hedhim një vështrim më të afërt se çfarë përfshihet në direktivën e re të politikave.
Kthimi në Hënë
I pari në listë është një kthim në Hënë deri në vitin 2028 me krijimin e një "posti të përhershëm hënor" deri në vitin 2030.
Administrata Kombëtare e Aeronautikës dhe Hapësirës (NASA) e SHBA-së dhe partnerë si Agjencia Evropiane e Hapësirës (ESA) po përgatiten për nisjen e misioneve Artemis, të cilat do t'i shohin njerëzit të kthehen në sipërfaqen e Hënës.
Anija kozmike Artemis II, e planifikuar të orbitojë rreth Hënës në shkurt të vitit 2026, ka në bord tre astronautë amerikanë dhe një kanadez.
Ende nuk ka një listë ekuipazhi për misionin e mëvonshëm Artemis III, ku astronautët do të ecin në sipërfaqen e Hënës.
Ekspertët i thanë më parë Euronews Next se misioni, i planifikuar për vitin 2027, ka të ngjarë të shtyhet për shkak të testimit të vazhdueshëm të Starship të SpaceX, anijes që supozohet të përdorë misioni.
Urdhri ekzekutiv i Trump tha gjithashtu se administrata e tij do të rrisë "efektivitetin e kostos së arkitekturave të lëshimit dhe eksplorimit", siç është krijimi i shërbimeve komerciale të lëshimit, për të sjellë eksplorimin hënor.
SHBA-të do të jenë 'kombi i parë që do të zbarkojë' në Mars
NASA po punon në një të ashtuquajtur mision “nga Hëna në Mars”, ku shkencëtarët do të përdorin mësimet nga sipërfaqja e Hënës, si dhe nga një bazë atje, për të punuar drejt një misioni përfundimtar në Mars.
Megjithatë, Trump ka thënë në të kaluarën se agjencia duhet të përqendrohet vetëm në arritjen e Planetit të Kuq.
Planeti i Kuq u përmend në urdhrin ekzekutiv se Shtetet e Bashkuara "do të jenë kombi i parë që do të zbarkojë një astronaut në Mars".
Trump citohet nga Washington Post gjatë mandatit të tij të parë në vitin 2017 të ketë thënë se do të donte të shihte amerikanët të shkelnin në Mars gjatë mandatit të tij të dytë, por që atëherë nuk janë ndarë afate kohore të azhurnuara.
Raketa të reja hapësinore deri në vitin 2028
Administrata Trump dëshiron të mbrojë “sigurinë jetike kombëtare dhe ekonomike të Amerikës” në hapësirë duke ndërtuar teknologji të mbrojtjes nga raketat.
Urdhri thotë se teknologjia e raketave të gjeneratës së ardhshme do të përmirësojë projektin e Trump-it, Kupola e Artë: një sistem mbrojtës i shtresuar që do të mbrojë vendin nga lloje të ndryshme raketash, duke përfshirë raketat balistike, hipersonike dhe ato lundruese. Ai gjithashtu do të jetë në gjendje të mposhtë dronët dhe kërcënimet ajrore të përparuara.
Në maj, Trump njoftoi se Kupola e Artë do të kushtonte rreth 175 miliardë dollarë (mbi 150 miliardë euro) dhe mund të ndërtohej para përfundimit të mandatit të tij të dytë në vitin 2028.
Sistemi mbrojtës hapësinor që do të krijohet do të jetë në gjendje të “zbulojë, karakterizojë dhe kundërshtojë kërcënimet ndaj Shteteve të Bashkuara” nga orbita shumë e ulët e Tokës, duke përfshirë çdo armë bërthamore të vendosur në hapësirë.
Urdhri ekzekutiv i jep gjithashtu qeverisë amerikane gjashtë muaj kohë për të zbatuar një strategji të sigurisë hapësinore.
Zhvillimi i një ekonomie hapësinore komerciale
Urdhri ekzekutiv i Trump thotë se ai do të ndajë gjithashtu të paktën 50 miliardë dollarë (43.15 miliardë euro) për të krijuar një “ekonomi të gjallë hapësinore komerciale” deri në vitin 2028.
Fokusi i administratës do të jetë në krijimin e më shumë vendeve të punës me paga të larta në prodhimin e hapësirës ajrore, rritjen e numrit të testimeve të lëshimit dhe rihyrjes në hapësirë dhe reformat e politikave.
Kjo vjen pas një urdhri tjetër ekzekutiv në gusht, ku ai udhëzoi shumë agjenci federale që të përmirësonin rregulloret, të përshpejtonin lëshimet dhe të mbështesnin infrastrukturën hapësinore për një ekonomi të re në orbitë. Urdhri ekzekutiv i gushtit eliminoi gjithashtu rishikimet mjedisore për lëshimet dhe rihyrjet në hapësirë.
Një ekonomi hapësinore komerciale siguron që “Shtetet e Bashkuara të ruajnë rolin e tyre udhëheqës në përdorimin komercial të hapësirës”, thuhet në urdhrin e gushtit.
Një pjesë tjetër e urdhrit ekzekutiv të dhjetorit është gjithashtu një thirrje për veprim drejtuar kompanive private për të përmirësuar infrastrukturën e tyre të lëshimit, në mënyrë që Stacioni Ndërkombëtar Hapësinor (ISS) të mund të zëvendësohet deri në vitin 2030.
/Motilokal.com
