Shkencëtarët menduan se më në fund kishin hasur në një efekt anësor ndoshta pozitiv të ndryshimeve klimatike. Ndërsa rritja e niveleve të CO₂ është lidhur me efekte të ndryshme, nga rritja e nivelit të detit deri te ndryshimi i temperaturave, a mund të jetë një rritje e CO₂ gjithashtu e mirë për diçka? Bimët përdorin dioksid karboni dhe rrezet e diellit për fotosintezën, kështu që më shumë CO₂ teorikisht mund të nënkuptojë më shumë ushqim.
Tingëllon pothuajse shumë mirë për të qenë e vërtetë, por shkenca e mbështet një pjesë të kësaj. Bimët rriten më shpejt kur nivelet e CO₂ rriten, por kjo nuk do të thotë që do të kemi më shumë ushqim dhe më pak uri. Hulumtime të tjera kanë treguar se vendi ku mund të kultivojmë ushqimin tonë jo vetëm që po ndryshon, por edhe po pakësohet.
Ndryshimi i modeleve të motit dhe ngjarjet ekstreme të motit, të tilla si valët e të nxehtit, thatësira ose reshjet ekstreme të shiut, do të bëhen më të shpeshta dhe do të kufizojnë prodhimin tonë global të ushqimit.
Pra, rritja e CO₂ mund të jetë e mirë për shpejtësinë e rritjes së një bime dhe jo aq e mirë për vendin ku rritet, por çfarë mund të themi për efektin në vetë bimën? Shumica e dietave tona vijnë nga të korrat ose nga kafshët që hanë (kryesisht) bimë. Nëse bimët i përgjigjen rritjes së niveleve të CO₂, kjo mund të nënkuptojë që edhe vlera e tyre ushqyese po ndryshon.
Studimet e para nuk dhanë asnjë rezultat përfundimtar. Mënyra për ta testuar këtë duket e thjeshtë: rritni dy bimë në kushte identike, përveçse njërës i jepet më shumë CO₂, dhe më pas krahasojini ato. Shkencëtarët vunë re ndryshime, por nuk mund të thoshin nëse rezultati ishte i rëndësishëm apo thjesht një rastësi.
Krahasimi i shumë studimeve së bashku do të ndihmonte, por kjo është më e vështirë nga sa duket. Për shkak të sasisë gjithnjë në rritje të emetimeve të CO₂, edhe nivelet bazë të studimit po rriteshin, kështu që nuk mund t'i krahasonim drejtpërdrejt studimet nga vite të ndryshme me njëra-tjetrën. Kishim shumë të dhëna, por pak përgjigje.
Analiza ime e re me kolegët tregon një pamje interesante: çdo kafshatë ushqimi po bëhet relativisht më e lartë në kalori, por më e ulët në lëndë ushqyese. Ne përpiluam 59,048 matje nga 109 studime dhe krahasuam rezultatet në një nivel bazë prej 350 ppm të dioksidit të karbonit atmosferik me një nivel të lartë prej 550 ppm.
Ne shqyrtuam 32 lëndë ushqyese në 43 kultura të ndryshme. Për herë të parë, mundëm të shihnim një ndryshim të qartë në përbërjen e bimëve në një gamë të gjerë speciesh dhe lëndësh ushqyese thelbësore.
Ndërsa dioksidi i karbonit rritet, rritet edhe thithja e karbonit, dhe më shumë karbon do të thotë më shumë karbohidrate, si sheqerna dhe niseshte. Megjithatë, lëndët ushqyese kritike si hekuri, zinku dhe proteinat u ulën. Ushqimi ynë mund të ketë më shumë karbohidrate, por më pak lëndë ushqyese thelbësore. Ndërsa ulja mesatare e vlerave ushqyese ishte vetëm disa për qind, disa ushqime panë rënie të mëdha, siç është një ulje prej 38% e zinkut në qiqra.
Ajo që spikati gjithashtu ishin metalet e rënda si plumbi. Ato mund të jenë duke u rritur në ushqimin tonë, një shqetësim serioz sepse plumbi është toksik edhe në nivele shumë të ulëta dhe mund të dëmtojë trurin, zemrën dhe sistemin nervor, por kjo nuk është diçka që mund ta themi me siguri bazuar në studimin tonë.
Biologët kanë tendencë t’i studiojnë bimët për të kuptuar se çfarë po u ndodh lëndëve ushqyese që u nevojiten, ndërsa studiuesit që përqendrohen në shëndetin e njeriut i shqyrtojnë bimët për të parë se çfarë po u ndodh lëndëve ushqyese që na nevojiten. Por as bimët dhe as njerëzit nuk kanë nevojë për metale të rënda si plumbi, kështu që shumë pak studime i kanë ndjekur ato.
Ata pak që e bënë këtë regjistruan një rritje shqetësuese. Rastësi? Nuk jemi të sigurt, prandaj duhet të fillojmë ta shqyrtojmë më nga afër.
Mund të na duhet të rishqyrtojmë se si duket një dietë e shëndetshme në dekadat e ardhshme. Siguria ushqimore nuk nënkupton domosdoshmërisht siguri të lëndëve ushqyese. Një dietë e shëndetshme sot mund të përmbajë shumë pak lëndë ushqyese në të ardhmen për shkak të ndryshimit të përbërjes së të korrave tona, pavarësisht se ende përmban mjaftueshëm kalori.
Mendojeni dietën tonë si një recetë. Ndryshimi i sasisë së një përbërësi mund të ndryshojë të gjithë rezultatin. Jo vetëm që vlerat ushqyese të ushqimit tonë do të ndryshojnë, por edhe aftësia jonë për të gatuar me të. Ndryshimi i përbërjes së bimëve mund të ndikojë gjithashtu në aftësinë tonë për të pjekur bukë ose për të bërë makarona.
Nëse ushqimi ynë po bëhet më kalorik për relativisht më pak lëndë ushqyese, në raste ekstreme, mund të shohim rritje si në masën mesatare trupore ashtu edhe në kequshqyerje. Shkencëtarët tani po shqyrtojnë se çfarë do të thotë kjo për dietat tona, por ndërkohë, një mënyrë e mirë për të zbutur këto efekte të mundshme do të ishte të hamë një dietë të larmishme.
Ndryshimi i klimës duket si një problem i largët, por tashmë është këtu. Një pjesë e konsiderueshme e çmimeve në rritje të ushqimeve është lidhur tashmë me ndryshimin e klimës. Disa ushqime po bëhen gjithnjë e më të vështira për t'u siguruar. Vetëm fatkeqësitë atmosferike shkaktuan 20.3 miliardë dollarë dëme për fermerët amerikanë vitin e kaluar.
Studimi ynë shqyrtoi efektin e rritjes së CO₂ nga 350 ppm, që nganjëherë quhet niveli i fundit "i sigurt" për njerëzit, në 550 ppm. Aktualisht jemi në rreth 426 ppm, duke na vendosur pothuajse në gjysmën e efekteve të modeluara. Ndryshimi i klimës po ndodh tani dhe efektet janë tashmë në pjatat tona të darkës.
/Motilokal.com
