Toka po errësohet: Çfarë do të thotë saktësisht kjo?

Toka po errësohet: Çfarë do të thotë saktësisht kjo?

Toka është bërë më e errët gjatë 25 viteve të fundit, zbuloi një ekip kërkimor në punimin e tyre shkencor të botuar në revistën Proceedings of the National Academy of Sciences. Shkencëtarët shpjegojnë se midis viteve 2001 dhe 2024, më pak rrezet e diellit reflektoheshin nga sipërfaqja e Tokës sesa më parë.

"Errësimi" është më i theksuar në gjysmën veriore sesa në atë jugore të planetit, dhe shkencëtarët e zbuluan këtë pasi analizuan të dhënat e mbledhura nga sateliti.

Siç theksojnë ata, në përgjithësi, Hemisfera Jugore mesatarisht fiton energji rrezatimi në pjesën e sipërme të atmosferës, ndërsa në Hemisferën Veriore ka një humbje të kësaj energjie.

Studimet e mëparshme kanë sugjeruar se kjo çekuilibër kompensohet nga qarkullimet atmosferike dhe oqeanike që transportojnë energji. Megjithatë, ky studim i fundit tregon se këto qarkullime nuk kanë qenë në gjendje të kompensojnë plotësisht ndryshimet gjatë dy dekadave të fundit.

Siç deklarojnë ata në punimin e tyre, u regjistrua një devijim prej 0.34 vat për metër katror për dekadë. Parë në kontekstin e një rrezatimi diellor mesatar prej 240 deri në 243 vat, ky devijim nuk është i madh, por vlera është ende statistikisht e rëndësishme.

Shkencëtarët besojnë se ndryshimi është për shkak të ndryshimeve në avujt e ujit dhe retë në atmosferë, si dhe ndryshimeve në reflektivitetin e sipërfaqeve në sipërfaqen e Tokës. Ata shpjegojnë se akulli dhe bora reflektojnë më shumë rrezatim diellor sesa shkëmbinjtë ose uji. Prandaj, shtojnë ata, zvogëlimi i akullit detar dhe mbulesës së borës në Hemisferën Veriore kontribuoi në "errësim".

Përveç kësaj, grimcat e vogla të pezulluara luajtën gjithashtu një rol kyç, duke vepruar si bërthama kondensimi për formimin e reve, të cilat nga ana tjetër nxisin reflektimin e rrezatimit diellor.

Në Hemisferën Veriore, ndotja nga grimcat e imëta është ulur ndjeshëm, ndërsa në Hemisferën Jugore, zjarret në Australi dhe shpërthimi i vullkanit Huang Tong kanë rezultuar në çlirimin e sasive më të mëdha të këtyre grimcave në atmosferë.

Shkencëtarët theksojnë se është thelbësore të kuptohet se si ndodh ndryshimi në reflektivitet midis Hemisferave Jugore dhe Veriore, pasi kjo mund të çojë në përmirësime në modelet klimatike dhe të ofrojë një pasqyrë mbi trajektoren e ardhshme të ndryshimeve klimatike në Tokë.

/Motilokal.com