Kombet e Bashkuara kanë paralajmëruar se ndryshimi i klimës po e bën ciklin e ujit të Tokës gjithnjë e më të çrregullt, duke rezultuar në luhatje ekstreme midis përmbytjeve dhe thatësirës në të gjithë botën.
Organizata Botërore Meteorologjike (OBM) e OKB-së tha në një raport të publikuar të enjten se cikli global i ujit po bëhet gjithnjë e më i paparashikueshëm, me tkurrje të akullnajave, thatësira, pellgje lumenjsh të pabalancuara dhe përmbytje të rënda që shkaktojnë kaos.
“Burimet ujore të botës janë nën presion në rritje dhe, në të njëjtën kohë, rreziqet më ekstreme që lidhen me ujin po kanë një ndikim në rritje në jetë dhe jetesë”, tha shefja e OBM-së, Celeste Saulo, në një deklaratë që shoqëronte publikimin e raportit vjetor mbi Gjendjen e Burimeve Ujore Globale.
Grupi ndërkombëtar i shkencëtarëve vlerësoi disponueshmërinë e ujërave të ëmbla dhe ruajtjen e ujit në të gjithë botën, duke përfshirë liqenet, rrjedhën e lumenjve, ujërat nëntokësore, lagështinë e tokës, mbulesën e borës dhe shkrirjen e akullit.
Viti i kaluar ishte më i nxehti i regjistruar ndonjëherë, duke çuar në thatësira të zgjatura në pjesët veriore të Amerikës së Jugut, pellgun e Amazonës dhe Afrikën Jugore.
Ndërkohë, pjesë të Afrikës Qendrore, Evropës dhe Azisë po përballen me mot më të lagësht se zakonisht, duke u goditur nga përmbytje shkatërruese ose stuhi vdekjeprurëse, thuhet në raport.
Në nivel global, tha OBM, viti 2024 ishte viti i gjashtë radhazi ku kishte pasur një “çekuilibër të qartë” në pellgjet e lumenjve të botës.
“Dy të tretat kanë shumë ose shumë pak ujë, duke reflektuar ciklin hidrologjik gjithnjë e më të çrregullt”, tha ai.
Ndërsa bota ka cikle natyrore të ndryshueshmërisë së klimës nga viti në vit, trendët afatgjata të përshkruara në raport tregojnë se cikli i ujit, në shkallë globale, po përshpejtohet.
Stefan Uhlenbrook, drejtor i hidrologjisë në divizionin e ujit dhe kriosferës në OBM, tha se shkencëtarët mendojnë se është “gjithnjë e më e vështirë të parashikohet”.
“Është më e çrregullt, pra ose shumë ose shumë e ulët mesatarja e rrjedhës në vit”, tha ai.
Ndërsa ngrohja globale nxit temperatura më të larta globale, atmosfera mund të mbajë më shumë ujë, duke çuar ose në periudha më të gjata thatësire ose në reshje më intensive.
Uhlenbrook tha: “Ndryshimi i klimës është ndryshimi i gjithçkaje dhe kjo ka një ndikim në dinamikën e ciklit të ujit.”
OBM-ja gjithashtu vuri në dukje se cilësia e ujit në liqenet jetësore po binte për shkak të motit më të ngrohtë, dhe akullnajat u tkurrën në të gjitha rajonet për të tretin vit radhazi.
Shkrirja e akullit kishte shtuar rreth 1.2 mm në nivelin global të detit në një vit të vetëm, duke kontribuar në rrezikun e përmbytjeve për qindra miliona njerëz që jetojnë në zonat bregdetare, paralajmëroi raporti.
OBM bëri thirrje për më shumë monitorim dhe ndarje të të dhënave në të gjithë sektorët.
“Kuptimi dhe përcaktimi sasior i burimeve ujore dhe ekstremeve hidrologjike… është thelbësor për menaxhimin e rreziqeve”, thuhet në raport, duke theksuar rreziqet e thatësirave, përmbytjeve dhe humbjes së akullnajave.
/Motilokal.com
