Pemët urbane shpesh shihen si aleatë natyrorë në luftimin e valëve të të nxehtit të verës. Por sa shumë ndihmojnë ato në të freskuar mjedisin përreth varet shumë nga sa e lagësht është toka. Ky është zbulimi kryesor i një studimi të ri të udhëhequr nga inxhinierë mjedisorë në ETH Zurich dhe Eawag, të botuar në npj Urban Sustainability, i cili hetoi disa lagje urbane në Cyrih.

Ekipi i kërkimit donte të kuptonte se sa mirë pemët mund t’i ftohin qytetet dhe çfarë u duhet pemëve ta bëjnë këtë. Përfundimi është i qartë: Uji është thelbësor. Vetëm kur toka përreth pemëve është mjaftueshëm e lagësht, pemët mund ta ulin ndjeshëm temperaturën e ajrit përreth. Studimi tregon gjithashtu se avullimi nga vetë toka luan një rol vendimtar, duke e ftohur ajrin në një mënyrë të ngjashme me një sfungjer të lagësht që thahet ngadalë.

Në lagjet më pak të dendura të ndërtuara të Cyrihut, ku ka më shumë hapësirë për gjelbërim, pemët e ujitura mund të krijojnë zona kryesisht të lira nga stresi i nxehtësisë. Megjithatë, në lagjet më kompakte, edhe gjelbërimi i gjerë arrin kufijtë e tij, veçanërisht në ditët shumë të nxehta. Potenciali ftohës i gjelbërimit urban varet si nga disponueshmëria e hapësirës për bimësi ashtu edhe nga furnizimi me ujë i pemëve.

Një tjetër gjetje nga studimi ishte se hija është një mekanizëm parësor ftohës për rehati termike, duke i bërë pemët më efektive sesa shkurret dhe bari i ujitur. Ujitja e forcon këtë efekt duke mbështetur ftohjen avulluese dhe studiuesit sugjerojnë sisteme të automatizuara që përshtaten me parashikimet e motit për të mbajtur tokat me lagështi gjatë nxehtësisë së zgjatur.

Qytetet kanë nevojë për plane më të gjera për menaxhimin e nxehtësisë

Gjetjet e studimit mund t'i ndihmojnë qytetet të planifikojnë dhe mirëmbajnë hapësirat e gjelbra në mënyrë më efektive, duke kuptuar njëkohësisht kufizimet e tyre. Mbjellja e pemëve nuk është e mjaftueshme - ato duhet edhe të ujiten, veçanërisht në vendet ku mund të kenë ndikimin më të madh ftohës. Studiuesit gjithashtu rekomandojnë hetime të mëtejshme mbi faktorë të tillë si speciet e pemëve, lloji i tokës dhe mosha e pemëve për të kuptuar dhe optimizuar më mirë potencialin ftohës të gjelbërimit urban.

Megjithatë, edhe me planifikimin e ujitjes dhe mbjelljes strategjike të pemëve, studimi tregon se vetëm pemët nuk mund ta kompensojnë plotësisht stresin e nxehtësisë gjatë ditëve ekstreme të verës. "Në ditët e valës së nxehtësisë në Cyrih, nuk do të jetë e mundur të krijohen streha të nxehtësisë që zgjidhin plotësisht problemin e nxehtësisë vetëm duke përdorur pemë dhe ujë", shpjegon Lucas Gobatti, autori i parë dhe student doktorature në Departamentin e Inxhinierisë Civile, Mjedisore dhe Gjeomatike të ETH Cyrih dhe Eawag.

"Qyteti duhet të marrë në konsideratë gjithashtu përmirësimin e planeve të përshtatjes ndaj nxehtësisë, duke ndjekur shembuj si ai i Barcelonës, ku qytetarëve u jepet qasje në ndërtesa publike për t'u freskuar, për t'u rehidratuar dhe për të zvogëluar lodhjen nga nxehtësia gjatë valëve të të nxehtit."

/Motilokal.com