Bota është plot me kimikate dhe 100 vitet e fundit kanë parë përqendrime në rritje të substancave si mikroplastikat, PCB-të dhe bisfenolet. Shkencëtarët madje kanë zbuluar një përbërës të ri kimik acidin trifluoroacetik, ose TFA - nivelet e të cilit po rriten në të gjithë botën.

TFA-ja buron kryesisht nga petrokimikatet sintetike që gjenden në pesticide dhe deponi, por mund të gjendet edhe në sistemet e ftohjes që përdorin gazra të fluorizuara.

Megjithatë, një artikull i botuar në revistën Nature nxjerr në pah të dhëna shqetësuese në lidhje me praninë e TFA-së, e cila mund të ketë pasoja serioze për njerëzit, por edhe për të gjithë ekosistemin në Tokë.

Siç theksohet në tekst, nivelet e TFA-ve po rriten me shpejtësi dhe po përhapen në të gjithë botën. Gjurmë janë gjetur në shumicën e mostrave të ujit të shiut të mbledhura në të gjithë botën.

Problemi është se TFA-të nuk avullohen me ujë, por mbeten mbi dhe në tokë si kripa. TFA-të, të cilat janë në ajër, kombinohen me molekulat e ujit në gaz dhe bien në tokë në formën e shiut, ku mbeten më pas. Shkencëtarët janë të shqetësuar për praninë e TFA-ve në ujin e shiut sepse disa njerëz e konsumojnë ujin e shiut si ujë të pijshëm, dhe nëpërmjet shiut TFA-të hyjnë edhe te bimët dhe kafshët që njerëzit i konsumojnë. Pasi të hyjë në sistem, meqenëse nuk mund të avullojë, TFA-të mbeten dhe precipitojnë. Pavarësisht nëse është tokë, bimë, kafshë apo... njerëz.

Problemi është se shkencëtarët ende nuk e dinë saktësisht se si TFA ndikon në trupin e njeriut. Studimet mbi kafshët kanë treguar se kimikati ka efekte të dëmshme në embrione dhe mëlçi. Megjithatë, Jamie DeWitt, një toksikolog në Universitetin Shtetëror të Oregonit në Corvallis, thekson se sasi të mëdha të TFA-së mund të ndikojnë negativisht në shëndetin e njeriut. Kjo është arsyeja pse ai planifikon të fillojë një studim 30-ditor në të cilin minjtë do të ekspozohen ndaj TFA-së përmes lëkurës dhe do të studiojnë efektet e kimikatit në sistemin imunitar.

Artikulli i revistës Nature paralajmëron se disa shkencëtarë dhe politikanë po e injorojnë rrezikun e mundshëm që paraqet TFA-ja për shëndetin e njeriut dhe mjedisin. Ata theksojnë se pikëpamja se "pasojat e ekspozimit ndaj TFA-së janë të ekzagjeruara" shtrihet deri në majat e qeverive evropiane dhe të Kombeve të Bashkuara, prandaj nivelet e TFA-së në mjedis nuk janë të rregulluara.

Meqenëse shkencëtarëve iu deshën vite për të treguar dhe vërtetuar para publikut se kimikatet PFAS janë të dëmshme, pavarësisht provave dërrmuese se industria petrokimike e dinte këtë, bota duhet t'i kushtojë vëmendje edhe TFA-ve. Meqenëse PFAS-të tashmë janë provuar se shkaktojnë kancer dhe sëmundje, dhe ato mund të gjenden në sasi të matshme tek pothuajse çdo person dhe kafshë në planet. Duket se shkencëtarët së shpejti do të jenë në gjendje të matin nivelet e TFA-së edhe tek ne.

Pyetja e vetme është se çfarë pasojash do të ketë kjo në shëndetin tonë dhe shëndetin e brezave të ardhshëm.

/Motilokal.com