Gjysma e botës u përball me një muaj shtesë me valë të nxehti vitin e kaluar për shkak të ngrohjes globale të shkaktuar nga njeriu, sipas një studimi të publikuar të premten.

Rezultatet e hulumtimit tregojnë shkallën në të cilën përdorimi i vazhdueshëm i lëndëve djegëse fosile po dëmton shëndetin dhe mirëqenien në të gjitha kontinentet, me pasoja që nuk njihen mjaftueshëm në vendet në zhvillim, theksojnë shkencëtarët.

Me çdo fuçi nafte të djegur, çdo ton dioksid karboni të çliruar dhe çdo pjesë të shkallës së ngrohjes, valët e të nxehtit do të prekin më shumë njerëz, tha  Friederike Otto, një klimatologe në King's College London dhe bashkautore e studimit.

Analiza u krye nga shkencëtarë nga World Weather Attribution, Climate Central dhe Qendra e Klimës e Kryqit të Kuq dhe Gjysmëhënës së Kuqe, dhe u botua përpara Ditës Botërore të Nxehtësisë më 2 qershor, e cila këtë vit i kushtohet rreziqeve të lodhjes nga nxehtësia.

Ditë jashtëzakonisht të nxehta

Për të vlerësuar ndikimin e ngrohjes globale, shkencëtarët analizuan periudhën nga 1 maji 2024 deri më 1 maj 2025.

Ata i përcaktuan "ditët jashtëzakonisht të nxehta" si ato që ishin më të ngrohta se 90 për qind e temperaturave të regjistruara në vendet e dhëna midis viteve 1991 dhe 2020.

Duke krahasuar numrin e ditëve të tilla me një botë të simuluar pa ngrohjen globale të shkaktuar nga njeriu, ata arritën në një rezultat tronditës: rreth katër miliardë njerëz, 49 për qind e popullsisë së botës, u përballën me nxehtësi ekstreme për 30 ditë më gjatë sesa në botën e simuluar.

Shkencëtarët kanë identifikuar 67 episode të nxehtësisë ekstreme gjatë vitit të kaluar dhe kanë gjetur një shenjë të ndryshimit të klimës në secilën prej tyre.

Më keq u godit ishulli i Karaibeve, Aruba, me 187 ditë vapë ekstreme, 45 ditë më shumë se në botë pa ndryshime klimatike.

Viti i kaluar ishte më i ngrohti i regjistruar ndonjëherë, duke tejkaluar atë të vitit 2023, ndërsa janari i vitit 2025 ishte më i ngrohti ndonjëherë.

Sipas një mesatareje pesëvjeçare, temperaturat globale janë 1.3 gradë Celsius më të larta se periudha para-industriale, dhe në vitin 2025 ato do të kalojnë 1.5 gradë Celsius, kufirin simbolik të vendosur nga Marrëveshja e Klimës e Parisit e vitit 2015.

70 për qind e fuqisë punëtore është në rrezik

Evropa regjistroi 61,000 vdekje të lidhura me nxehtësinë gjatë verës së vitit 2022, por mungojnë shifrat nga zona të tjera dhe vdekjet e lidhura me nxehtësinë po i atribuohen gabimisht sëmundjeve të zemrës ose të mushkërive.

Sipas Organizatës Ndërkombëtare të Punës (ILO), mbi 70 për qind e fuqisë punëtore globale, 2.4 miliardë njerëz, janë në rrezik nga nxehtësia ekstreme.

Në Afrikë, pothuajse 93 për qind e fuqisë punëtore është e ekspozuar ndaj nxehtësisë së tepërt, dhe në vendet arabe, 84 për qind.

Qytetet po ngrohen dy herë më shpejt për shkak të urbanizimit dhe mungesës së gjelbërimit, duke rezultuar në efektin e ishullit të nxehtësisë. Është vlerësuar se deri në vitin 2050, numri i njerëzve që jetojnë në zonat urbane me vapë ekstreme do të rritet me 700 për qind.

/Motilokal.com