Automjetet elektrike dhe hibride janë një pamje gjithnjë e më e zakonshme në rrugët tona. Duke folur me shoferët e taksive, ata janë të gjithë të kënaqur me kursimet dhe performancën në krahasim me veturat me benzinë. Pra, pse njerëzit ende kanë frikë të blejnë një automjet elektrik ose hibrid? Ata pretendojnë se janë të pasigurt, se bateritë shpërthejnë, se në rast përplasjeje nuk kanë asnjë shans për të mbijetuar. Por a është ende e vërtetë kjo në 2025?
Teknologjia e baterive përparon nga brezi në brez i automjeteve dhe secila po bëhet më e mirë. E njëjta gjë vlen edhe për infrastrukturën, kështu që tani në Kroaci kemi njoftime për veshjen e autostradave me bojë që në fakt ngarkon bateritë elektrike. Me fjalë të tjera, drejtimi i distancave të gjata dhe vendndodhjeve ndërqytetëse nuk do të jetë më problem sepse bateritë do të mbushën ndërsa vetura është në lëvizje.
Argumentet kryesore kundër automjeteve elektrike janë kushtet e pasigurta të drejtimit, p.sh. cilësia e dobët e trupit dhe strukturës së veturës, më pas ndezshmëria e baterive litium-jon, infrastruktura e mbushjes të veturës dhe në fund çmimi përfundimtar për klientin përfundimtar. Epo, le të shkojmë me radhë.
Siguria në rast përplasjeje
Sipas të dhënave më të fundit të Euro NCAP, disa automjete elektrike nga prodhues aziatikë, evropianë dhe amerikanë kanë shkëlqyer në sigurinë në përplasje.
Disa modele kryesore vijnë nga Kina. Zeekr X, një SUV elektrik, arriti rezultatin më të lartë midis automjeteve elektrike dhe SUV-ve të vogla të testuara në vitin 2024 (91 për qind mbrojtje për të rriturit, 90 për qind mbrojtje për fëmijët). Deepal S07, një model nga Changan, arriti 95 për qind në kategorinë e mbrojtjes së pasagjerëve të rritur, rezultati më i lartë midis të gjitha automjeteve të testuara po atë vit. BYD Dolphin Plus shënoi pesë yje në testimin latin NCAP, duke konfirmuar më tej cilësinë e veturave kineze.
Ndër automjetet amerikane, Tesla Model Y arriti rezultate të jashtëzakonshme: 97 për qind mbrojtje për të rriturit, 87 për qind për fëmijët, 82 për qind për përdoruesit e rrezikuar të rrugës dhe 98 për qind për sistemet e ndihmës së shoferit.
Në konkurrencën evropiane, vlerësime të larta u arritën nga Mercedes EQS (96 për qind të rritur, 91 për qind fëmijë), BMW i4 (93 për qind të rritur), Volkswagen ID.4 (93 për qind të rritur, 89 për qind fëmijë) dhe nga Koreja e Jugut, Hyundai Ioniq 5 (88 për qind të rritur, 86 për qind fëmijë). Në të kundërt, Dacia Spring Electric, për shembull, fitoi vetëm një yll të Euro NCAP.
Ndër automjetet kineze EV, modeli Deepal S07 nga Changan është gjithashtu në krye, duke arritur 95 për qind pikë në kategorinë e mbrojtjes së pasagjerëve të rritur, rezultati më i lartë midis të gjitha automjeteve të testuara në 2024. Automjeti i tretë kinez është BYD Dolphin Plus.
Le të themi gjithashtu se të gjitha këto automjete, në krahasim me, për shembull, Dacia Spring Electric morën pesë yje Euro NCAP, ndërsa Dacia një. Sipas Euro NCAP, vlerësimi më i lartë i sigurisë (pesë yje) iu dha automjeteve si: Tesla Model Y (SHBA), Zeekr X (Kinë), Mercedes EQS (Gjermani) dhe Hyundai Ioniq 5 (Kore e Jugut).
Vlerësimi më i lartë (5 yje) kërkon një prag prej 80 për qind për të rriturit, 75 për qind për fëmijët, 60 për qind për këmbësorët dhe 70 për qind për ndihmën për sigurinë e shoferit.
Çfarë ndikon në sigurinë e një automjeti në një përplasje?
Siguria në përplasje i referohet kryesisht mbrojtjes fizike të pasagjerëve dhe këmbësorëve në rast aksidenti, por gjithashtu përfshin parandalimin përmes sistemeve aktive që ndihmojnë shoferin të shmangë një përplasje. Euro NCAP, IIHS, C-NCAP dhe agjenci të tjera përdorin metoda të ngjashme dhe siguria e automjeteve vlerësohet sipas kategorive të mëposhtme:
Kriteri i mbrojtjes së pasagjerit të rritur vlerëson se si automjeti mbron shoferin dhe pasagjerin e përparmë gjatë: një përplasje ballore me një pengesë të deformueshme (64 km/h), një përplasje anësore me një objekt në lëvizje (50 km/h), një përplasje anësore me një shtyllë (simulon një përplasje me një shtyllë ose pemë), një përplasje nga pas (vlerësimi i një aksidenti në qafë pas lëndimeve, aftësia për të hapur derën). Me këtë rast vlerësohen forcat në kokë, qafë, gjoks dhe këmbë.
Gjithashtu matet struktura e kabinës pas goditjes, aktiviteti i airbagëve dhe tensionuesit e rripit.
Kriteri i dytë është mbrojtja e fëmijëve, e cila vlerëson sigurinë e fëmijëve në ulëset e veturave. Këtu vlerësohet përputhshmëria e një veture të caktuar me llojet e ulëseve për fëmijë.
Kriteri i tretë është mbrojtja e përdoruesve të pambrojtur të rrugës (ndikimi mbi një këmbësor ose çiklist). Kriteret për këtë janë forma dhe “butësia” e pjesës së përparme të mjetit (kapotë, parakolp, etj.), lartësia dhe fortësia e kontaktit me kokën, ijet, këmbët; frenim automatik emergjent – a reagon automjeti ndaj këmbësorëve dhe çiklistëve ditën/natën?
Kriteri i katërt janë sistemet e ndihmës së shoferit, të cilat vlerësojnë sistemet aktive të parandalimit të përplasjeve, p.sh. frenim automatik emergjent (për automjete të tjera, këmbësorë, çiklistët), mbajtja e korsisë, njohja e shenjave të komunikacionit, njohja e përgjumjes së shoferit, thirrje automatike në shërbimet e urgjencës pas një aksidenti. Për pesë yje, shuma e të gjitha kategorive duhet të jetë më e madhe se 80 për qind për të rriturit, 75 për qind për fëmijët, etj. Çdo gjë më e ulët se kaq është katër yje e më poshtë.
Veturat e reja përdorin të ashtuquajturat zona të thërrmimit, që do të thotë se pjesët e përparme dhe të pasme të automjetit thërrmohen në mënyrë të kontrolluar për të transferuar forcën e një përplasjeje jashtë kabinës. Kabina është ndërtuar si një "celulë sigurie" me çelik dhe lidhje alumini me rezistencë të lartë.
Në automjetet elektrike, bateria në dysheme rrit gjithashtu ngurtësinë e trupit dhe ul qendrën e gravitetit, gjë që zvogëlon rrezikun e përmbysjes. Disa prodhues si Tesla dhe Zeekra përdorin teknologjinë e derdhjes giga, ku i gjithë pjesa e pasme ose e përparme është bërë si një pjesë masive, duke reduktuar nyjet dhe duke rritur forcën.
/Motilokal.com
