Dekada e fundit ka qenë më e ngrohta në histori, e shënuar nga shkrirja e akullit polar e malore dhe një rritje e niveleve të deteve që është më e shpejtë se në shekullin e 20-të. Akullnajat po rrallohen mesatarisht me një metër në vit, gjë që është "e paprecedentë", dhe shtresa e akullit kontinental Antarktik humbi pothuajse 75 për qind më shumë akull midis 2011 dhe 2020 sesa midis 2001 dhe 2010.

Kjo do të thotë se miliona njerëz në mbarë botën do të kenë më pak qasje në ujë të freskët dhe të pijshëm, dhe zonat e ulëta bregdetare do të përballen me përmbytje për shkak të baticave më të shpeshta dhe në rritje.

Akullnajat rrallohen me një metër në vit, temperaturat po rriten

Gazet serrë globale vazhdojnë të rriten pavarësisht nga një rënie e shkurtër gjatë pandemisë së koronavirusit, me çdo dekadë që nga viti 1990 më e ngrohtë se ajo e mëparshme, paralajmëron WMO, duke shtuar se midis 2011 dhe 2020, temperatura mesatare globale ishte 1.1 gradë Celsius mbi nivelet para-industriale.

“Çdo dekadë që nga vitet 1990 ka qenë më e ngrohtë se ajo e mëparshmja dhe ne nuk shohim shenja të menjëhershme të një ndryshimi të këtij trendi”, tha Sekretari i Përgjithshëm i WMO, profesor Petteri Taalas.

"Më shumë vende kanë raportuar temperatura të larta rekord se në çdo dekadë tjetër. Oqeanet tona po ngrohen më shpejt dhe shkalla e rritjes së nivelit të detit është pothuajse dyfishuar në më pak se një brez. Ne po humbasim garën për të shpëtuar akullnajat e shkrirë dhe shtresat e akullit", paralajmëroi ai.

Efekti Albedo

Arktiku po ngrohet më shpejt se çdo rajon tjetër në Tokë, sepse sipërfaqet e errëta të oqeanit thithin më shumë energjinë e diellit, në vend që ta reflektojnë atë përsëri në hapësirë falë sipërfaqeve të bardha të akullit të detit në një proces të njohur si efekti Albedo.

Albedo është një sasi fizike që përshkruan reflektimin e dritës nga sipërfaqja e një trupi që nuk shkëlqen vetë, raporti i fluksit rrezatues të dritës së reflektuar me fluksin rrezatues të dritës që bie mbi trup. Një trup plotësisht i bardhë reflekton të gjithë dritën dhe ka një albedo prej një, dhe një trup plotësisht i zi nuk reflekton asgjë dhe ka një albedo prej zero. Njësia matëse për albedo është numri një.

Shkrirja e shtresës së akullit të Grenlandës ka bërë që nivelet e detit të rriten me një normë vjetore prej 4.5 mm në vit gjatë dekadës së fundit, krahasuar me 2.9 mm në vit midis 2001 dhe 2010.

(I vetmi) lajm i mirë

Lajmi i vetëm i mirë është se vrima në shtresën e ozonit mbi Antarktidë është zvogëluar në krahasim me dy dekadat e mëparshme dhe se sistemet e paralajmërimit të hershëm për fatkeqësitë janë përmirësuar, duke rezultuar në më pak lëndime dhe vdekje.

Vendet janë zotuar të kufizojnë rritjen e temperaturave mesatare globale në 1.5 gradë Celsius mbi nivelet para-industriale.

Mos lejoni që ndryshimi i klimës të dalë jashtë kontrollit

"Ne duhet të reduktojmë emetimet e gazeve serrë. Ky është një prioritet për mbijetesën e planetit tonë, sepse vetëm kështu mund të parandalojmë që ndryshimet klimatike të dalin jashtë kontrollit. Kushtet tona të motit po bëhen gjithnjë e më ekstreme me një ndikim të qartë dhe të dukshëm në zhvillimin socio-ekonomik", tha Talaas.

"Thatësirat, valët e të nxehtit, përmbytjet, ciklonet tropikale dhe zjarret pyjore dëmtojnë infrastrukturën, shkatërrojnë rendimentet bujqësore, kufizojnë furnizimin me ujë dhe inkurajojnë zhvendosjen masive të njerëzve. Studime të shumta tregojnë se rreziku i të nxehtit ekstrem është rritur ndjeshëm në dhjetë vitet e fundit", paralajmëroi Talaas.

/Motilokal.com