Në mars 2025, pjesa më e madhe e Evropës Jugore përjetoi kushte më të lagështa se mesatarja, veçanërisht mbi Gadishullin Iberik, Francën Jugore, pjesën më të madhe të Italisë dhe Ballkanin Perëndimor. Reshjet e dendura të shiut shkaktuan përmbytje në Bosnje dhe Hercegovinë, Kroaci dhe Itali, mes rajoneve të tjera. Rajone të tjera më të lagështa se mesatarja përfshijnë Norvegjinë, pjesën më të madhe të Islandës dhe pjesë të Rusisë Veriperëndimore.
Anasjelltas, kushte më të thata se mesatarja u përjetuan në Britaninë e Madhe, e cila pa marsin e saj më me diell që nga viti 1910 dhe Irlandën, ku u thyen disa rekorde lokale për reshje të pakta, si dhe në një brez të madh perëndim-lindor në të gjithë Evropën Qendrore që shtrihet drejt jugut deri në Detin e Zi, duke përfshirë Greqinë. Në Turqi sinjali i thatë është veçanërisht i theksuar, pjesërisht për shkak të kushteve të vërejtura edhe në shkurt.
Në mars 2025, Gadishulli Iberik përjetoi kushte dukshëm më të lagështa se mesatarja. Sinjali më i lagësht në rekordin ERA5 duke filluar nga viti 1979 ndodhi në një brez të madh nga jugperëndimi në verilindje në të gjithë Spanjën dhe Portugalinë. Ngjarjet e motit me reshje të dendura, të lidhura kryesisht me kalimin e katër stuhive të emërtuara (Jana, Konrad, Laurence dhe Martinho), ndikuan veçanërisht në rajonet qendrore dhe jugore. Shumë nga këto ngjarje çuan në përmbytje në Spanjë dhe Portugali, duke përfshirë Ishujt Kanarie dhe Azores, me dëme dhe viktima të konsiderueshme. Sipas Agjencisë Shtetërore Meteorologjike Spanjolle AEMET, reshjet e akumuluara në të gjithë vendin arritën në 149 mm, 250% e normales me disa rajone që marrin mbi 300% të normales për muajin. Në përgjithësi, ishte marsi i tretë më i lagësht në Spanjë që nga fillimi i regjistrimeve kombëtare në 1961, pas 2013 (160 mm) dhe 2018 (164 mm). AEMET gjithashtu raporton se rekordi lokal i reshjeve mujore u thye në Madrid, mes vendeve të tjera. Për Portugalinë, reshjet në mars 2025 ishin 177.5 mm, marsi i pestë më i lagësht që nga viti 2000, rreth 229.4% e normales sipas Institutit Portugez për Oqeanin dhe Atmosferën (IPMA). Këto ngjarje kanë kontribuar pjesërisht në lehtësimin e menaxhimit të ujit në një rajon të Evropës që shpesh sheh deficite të reshjeve ose modele të thatësirës. Në rajonin e Algarve të Portugalisë, digat arrinin mesatarisht 84% të kapacitetit të tyre të ruajtjes totale në fund të muajit, ndërsa në Spanjë rezervuarët në të gjithë vendin ishin mesatarisht 66% të mbushura.
Marsi 2025, ishte më i thatë se mesatarja në pjesën më të madhe të Amerikës së Veriut, Azisë jugperëndimore, qendrore dhe më lindore, si dhe Australisë jugperëndimore, pjesë të Afrikës Jugore dhe Amerikës Juglindore. Në Korenë e Jugut, këto kushte ishin të favorshme për zjarre të rënda.
Kushtet më të lagështa se mesatarja u përjetuan në Kanadanë Lindore, SHBA-në Perëndimore, në rajone të Lindjes së Mesme (ku shiu i dendur në Irak shkaktoi përmbytje në qytetet kryesore), në të gjithë Rusinë dhe në pjesë të Azisë Qendrore. Në hemisferën jugore ekstra-tropikale, rajonet më të lagëta se mesatarja përfshijnë Afrikën juglindore, ku tranziti i ciklonit Jude goditi Malavinë, Mozambikun dhe Madagaskarin duke shkaktuar përmbytje, rënie në tokë dhe humbje jetësh njerëzish. Australia Verilindore ishte gjithashtu më e lagësht se mesatarja dhe përjetoi përmbytje të konsiderueshme të lidhura me tranzitin e ciklonit Dianne drejt fundit të muajit.
Lagështia relative mesatare globale e tokës është ulur gjatë 40 viteve të fundit dhe ka mbetur e ulët që nga fillimi i viteve 2000. Në mars 2025, lagështia relative globale ishte shumë më poshtë mesatares korresponduese 1991-2020, marsi i 4-të më i ulët në rekord.
Lagështia relative mesatare në Evropë tregon një shkallë më të lartë ndryshueshmërie, por në përgjithësi një rënie neto me kalimin e kohës. Tharja e zbuluar nuk shoqërohet me një reduktim të konsiderueshëm të reshjeve. Kuptohet se lidhet me një rritje më të madhe të temperaturës së ajrit sipërfaqësor mbi tokë sesa mbi det. Kërkohet monitorim i vazhdueshëm për të përcaktuar sasinë e tharjes për një periudhë më të gjatë. Lagështia relative mesatare mbi sipërfaqet e tokës në Evropë në mars 2025 ishte nën mesataren korresponduese 1991-2020.
/Motilokal.com
