Çamçakëzi është një burim i madh, por i anashkaluar i ndotjes plastike, thekson eksperti britanik David Jones, një pedagog në Shkollën e Mjedisit dhe Shkencave të Natyrës në Universitetin e Portsmouth. Shumica e çamçakëzëve janë bërë nga goma sintetike, e ngjashme me materialin në gomat e makinave, por prodhuesit e fshehin këtë duke renditur "bazën e gomës" në përbërës pa shpjegime të mëtejshme.

Plastika e fshehur në çamçakëz

Jones shpjegon në një artikull për The Conversation se analizat kimike konfirmojnë se goma përmban stiren-butadien (që gjendet në goma), polietileni (i përdorur në qese plastike) dhe polivinil acetat (ngjitës druri), të kombinuara me ëmbëlsues dhe aromatizues. Megjithatë, shumë konsumatorë mbeten të pavetëdijshëm për këtë. Ai thekson se Programi i Shëndetit Oral të Wrigley thotë se baza e çamçakëzit e vendos 'përtypjen' në çamçakëz, duke i lidhur të gjithë përbërësit në një strukturë të lëmuar dhe të butë. Ne përdorim materiale sintetike me bazë çamçakëzi për një bazë të qëndrueshme dhe të sigurt që siguron aromë më të qëndrueshme, cilësi të përmirësuar dhe ngjitje të reduktuar.

Vlerësohet se industria e çamçakëzëve do të jetë me vlerë 44.9 miliardë euro deri në vitin 2025 dhe vetëm tre kompani kontrollojnë deri në 75% të këtij tregu. Wrigley i lartpërmendur mban 35 për qind. Prodhimi global arrin në 1.74 trilion copë çamçakëz në vit, me peshë 2.44 milion ton, nga të cilat 730,000 ton përbëhen nga një bazë gome sintetike, sipas Jones.

Një problem i vazhdueshëm ekologjik

Pasi të hidhet, çamçakëzi ngurtësohet, prishet dhe shpërbëhet në mikroplastikë gjatë dekadave . Jones vë në dukje se pastrimi i saj kërkon punë intensive dhe të shtrenjtë, mesatarisht 1.75 euro për metër katror. Vetëm në Mbretërinë e Bashkuar, 8.3 milionë euro shpenzohen çdo vit për asgjësimin e çamçakëzëve.

Disa iniciativa po përpiqen ta zgjidhin këtë problem. Gumdrop Ltd ofron kosha riciklimi, ndërsa disa autoritete lokale britanike kanë futur sinjalistikën publike për të inkurajuar asgjësimin e përgjegjshëm. Në vitin 2021, shoqata bamirëse Keep Britain Tidy nisi një grup pune për çamçakëz, duke siguruar 11.8 milionë euro nga prodhuesit për të trajtuar problemin e mbetjeve të çamçakëzave.

Nevoja për përgjegjësi të korporatës

Jones argumenton se këto përpjekje, megjithatë, dështojnë të adresojnë shkakun rrënjësor. Ai kritikon fokusin në pastrim në vend të parandalimit, që është prodhimi. Task-forca, thekson ai, shmang ta quajë çamçakëzin "ndotje", në vend të kësaj ta inkuadrojë atë si plehra, duke e zhvendosur përgjegjësinë te konsumatorët dhe jo te korporatat.

Lufta kundër ndotjes së çamçakëzit kërkon edukim, rregullore dhe përgjegjësi të industrisë. Jones mbron etiketimin e qartë të përbërësve dhe një taksë mbi gomën sintetike për të financuar pastrimin dhe investimet në alternativa të biodegradueshme.

“Çamçakëzi është ndotje plastike dhe është koha ta trajtojmë si të tillë”, përfundon Jones.

/Motilokal.com