Studiuesit studiuan orbitën, animin dhe lëkundjen e Tokës për të zgjidhur një problem që kishte penguar shkencëtarët për dekada.

Një studim i ri sugjeron se epoka e ardhshme e akullnajave të Tokës duhet të fillojë brenda 11,000 viteve të ardhshme - përveçse ndikimi ynë në planet mund ta vonojë atë, potencialisht me mijëra vjet.

Shkencëtarët e kanë ditur prej kohësh se zhvendosjet në orbitën e Tokës ndikojnë në tranzicionin midis epokave të akullnajave dhe periudhave më të ngrohta ndërakullnajore. Por deri më tani, ata nuk mund të përcaktonin se cilët faktorë orbitalë ndikuan më shumë në kohën e këtyre cikleve akullnajore.

Një ekip kërkimor i udhëhequr nga Universiteti i Cardiff-it gjurmoi ciklet natyrore të klimës së Tokës gjatë miliona viteve të fundit dhe i krahasoi këto të dhëna me variacionet në animin, lëkundjen dhe formën e orbitës së planetit rreth Diellit.

Botuar në revistën akademike Science, studimi i tyre ofron njohuri të qarta se si këta faktorë ndikojnë në ciklet akullnajore si dhe se si emetimet e gazeve serrë të drejtuara nga njeriu mund t'i kenë ndërprerë ato.

"Modeli që gjetëm është aq i riprodhueshëm saqë ne ishim në gjendje të bënim një parashikim të saktë se kur do të ndodhte çdo periudhë ndërglaciale e miliona viteve të fundit dhe sa do të zgjaste secila", shpjegoi për AFP autori kryesor Stephen Barker, një profesor në Universitetin e Cardiffit.

Si e parashikoni epokën e ardhshme të akullnajave?

Gjatë miliona viteve të fundit, Toka ka alternuar mes epokave të akullnajave dhe periudhave të ngrohta. Epoka e fundit e akullit, ose periudha e akullnajave, përfundoi rreth 11,700 vjet më parë. Ky tranzicion solli Holocenin, një epokë të stabilitetit relativ klimatik që mundësoi që qytetërimet njerëzore të lulëzojnë.

Që nga vitet 1970, shkencëtarët janë përpjekur të identifikojnë fillimin e periudhës sonë të ardhshme akullnajore, por përcaktimi i një afati kohor të saktë ka rezultuar të jetë i vështirë.

Ndërsa studiuesit janë përpjekur më parë të lidhin ndryshimet orbitale me periudha të veçanta, të tilla si fillimi i një epoke akullnajash, ekipi i Barker mori një pikëpamje më të gjerë. Ata analizuan se si temperaturat u rritën dhe ranë me kalimin e kohës në vend që të eksploronin fillimin e tranzicionit të epokës së akullit. 

Ata zbuluan se çdo epokë akullnajash gjatë 900,000 viteve të fundit ka ndodhur në një ndërveprim të saktë midis animit, lëkundjes dhe formës së orbitës së Tokës.

"[Kjo] konfirmon se ciklet natyrore të ndryshimeve klimatike që vëzhgojmë në Tokë gjatë dhjetëra mijëra viteve janë kryesisht të parashikueshme dhe jo të rastësishme apo kaotike", tha bashkëautorja e studimit Lorraine Lisiecki, një profesore në Universitetin e Kalifornisë, Santa Barbara.

Pa ndërhyrjen njerëzore , akullnaja e ardhshme e Tokës do të "ndodhte brenda 11,000 viteve të ardhshme dhe do të përfundonte pas 66,000 vjetësh", sipas Barker. Por me nivelet e dioksidit të karbonit tani në nivelin më të lartë në të paktën 800,000 vjet, ky afat kohor ka ndryshuar në mënyrë dramatike.

Një ndryshim afatgjatë i klimës

Gjetjet nxjerrin në pah ndikimin e jashtëzakonshëm dhe afatgjatë të aktivitetit njerëzor në planet. Ndërsa ndryshimi i klimës matet shpesh në dekada, ky hulumtim nënvizon pasojat që do të shfaqen në shkallët kohore gjeologjike.

Barker paralajmëroi kundër interpretimit të vonesës së një epoke akullnajash si një rezultat pozitiv. Ndërsa një epokë akullnajash do të sillte kushte sfiduese për qytetërimin njerëzor, emetimet e pakontrolluara të sotme po shkaktojnë tashmë pasoja shkatërruese, duke përfshirë rritjen e nivelit të detit, motin ekstrem dhe humbjen e biodiversitetit.

Me aktivitetin njerëzor që tejkalon tani ritmet që kanë udhëhequr klimën e Tokës për mijëvjeçarë, ekipi hulumtues planifikon të eksplorojë se si përdorimi i vazhdueshëm i karburanteve fosile do të riformësojë më tej ciklet klimatike natyrore të planetit. Studimi sugjeron se mund të jetë domethënës.

Nëse emetimet e karbonit vazhdojnë me normën e tyre aktuale, Antarktida mund të jetë pa akull në 8000 vjet, duke çuar në një rritje globale të nivelit të detit prej rreth 70 metrash, pretendojnë ata.

"Në vend që të ketë akullnaja, ju do të jeni nën ujë", paralajmëroi Barker.

/Motilokal.com