Në muajin e kaluar, presidenti i sapo zgjedhur i SHBA-së, Donald Trump, ka mbrojtur intensivisht blerjen e ishullit më të madh në botë, Grenlandës, i cili zyrtarisht është nën kontrollin e Danimarkës.

Natyrisht, një përgjigje negative mbërriti menjëherë nga Kopenhaga dhe mesazhe të ngjashme u dërguan nga Nuuk, kryeqyteti i Groenlandës. Kështu filloi e para në një seri "kaseta" ndërkombëtare në të cilat Trump do të përfshihet si president i SHBA.

Megjithatë, vënia e Grenlandës në qendër të vëmendjes ndërkombëtare ka tërhequr vëmendjen te jeta në vetë këtë ishull, e cila mund të përshkruhet si e ashpër dhe e vështirë. Këtë e sugjerojnë edhe shifrat që thonë se qytetarët e Grenlandës kanë probleme që do t’i zgjidhë çdo “pronar” i kësaj zone, qoftë Danimarka, SHBA apo qeveria e pavarur në Nuuk.

Depresioni dhe alkoolizmi

Ashtu si shumë vende dhe territore afër Polit të Veriut, Grenlanda ka një problem me shkallë të lartë të depresionit në mesin e banorëve të saj.

Depresioni dhe, për fat të keq, një shkallë e lartë e vetëvrasjeve tek banorët e këtij ishulli shkaktohet nga temperaturat jashtëzakonisht të ulëta dhe nga fakti se në një pjesë të vitit ka më pak se gjashtë orë ditë.

Kjo sjell me vete probleme dhe shumë qytetarë të Grenlandës mbështeten te alkooli në këto kushte. Shkalla e konsumit të alkoolit për frymë është më e larta në botë, dhe sipas të dhënave statistikore, Grenlanda është gjithashtu lider në botë për numrin e vetëvrasjeve.

Përveç kësaj, Groenlanda ka një problem me një shkallë të lartë të vrasjeve dhe dhunës në familje, e cila gjithashtu, sipas vlerësimeve, vjen me realitetin e ashpër të jetës në këtë ishull. Në të gjitha këto mund të përfshihet edhe izolimi i pjesshëm social, pasi në këto kushte ekzistojnë vendbanime të caktuara me një numër të vogël banorësh që janë pak a shumë të izoluara nga pjesa tjetër e botës.

Theksohet edhe problemi i çmimeve të larta të pasurive të paluajtshme. Në kryeqytet, Nuuk, më shumë se 2000 njerëz janë aktualisht në pritje të ndarjes së apartamenteve qeveritare dhe ky është një numër relativisht i madh në krahasim me popullsinë totale të ishullit.

Potencial i pakufizuar në xehe, por me një çmim të madh

Gjithashtu, ekonomia e Grenlandës është jashtëzakonisht e kufizuar, të paktën derisa të fillohet një shfrytëzim më i madh i burimeve të saj masive minerale. Aktualisht, 98 për qind e aktivitetit ekonomik të Grenlandës është në peshkim dhe ishulli varet nga 600 milionë dollarët që merr çdo vit nga Danimarka.

Minierat, megjithatë, janë një potencial që, ndër të tjera, u njoh nga Donald Trump, dhe në thelb askush nuk e di ende vlerën e tij të plotë me siguri.

Në skajet e Grenlandës ka burime minerale si metale të rralla, depozita uraniumi dhe rezerva nafte dhe gazi natyror.

Megjithatë, arritja e kësaj pasurie nuk do të thotë vetëm “marrja”, pra blerja e Grenlandës nga Danimarka, por edhe fitimi i legjitimitet ndërkombëtar.

Me fjalë të tjera, vende si Rusia dhe Kina nuk do të pranojnë lehtësisht që rivali i tyre më i madh thjesht të marrë nën kontroll një pjesë kaq të rëndësishme të botës.

“Mallkimi” i pozicionit gjeostrategjik

Shumë ekspertë të marrëdhënieve ndërkombëtare dhe gjeopolitikës besojnë se në të ardhmen do të ketë një luftë të madhe për burimet pranë të dy poleve dhe nëse SHBA do të vendoste kontrollin mbi Grenlandën, do t'i jepte një avantazh të madh gjeostrategjik në një konflikt të ardhshëm.

Uashingtoni me Grenlandën nuk do të fitonte vetëm kontrollin mbi burimet, por edhe kontrollin mbi rrugët në Oqeanin Arktik, pozicioni gjeopolitik i të cilit mund të jetë dukshëm më i madh në të ardhmen.

Së fundi, vlen të theksohet se Grenlanda ka 55,000 banorë që votuan për më shumë sovranitet në vitin 2008, dhe sot flitet edhe për pavarësi të mundshme nga Danimarka.

Ata mund të bëhen viktima të “mallkimit” të pozicionit gjeostrategjik, pra të dëmtimit kolateral të lojës globale gjeopolitike.

Çfarë sjell e ardhmja?

Ka disa opsione që mund të ndodhin në të ardhmen e afërt dhe të largët.

Opsioni më i mundshëm është thirrja e një referendumi për pavarësinë, gjë që disa politikanë nga Groenlanda e dëshirojnë tashmë. Me këtë do të fitonin liri të konsiderueshme dhe do t'i hiqnin qafe “prangat” nga Danimarka, por do të merrnin përgjegjësi për një sërë gjërash, si për zgjidhjen e problemeve të qytetarëve të këtij ishulli, por edhe për rregullimin e marrëdhënieve me SHBA-në.

Është gjithashtu e mundur që të ruhet status quo-ja, ku grenlandezët do të kishin një pjesë të mirë të sovranitetit, por do të ishin ende nën kontrollin e Kopenhagës.

Opsioni më pak i mundshëm është blerja e ishullit nga amerikanët dhe disa ekspertë nga SHBA sugjerojnë se çmimi do të ishte rreth 50 miliardë dollarë, ku nuk përfshihen implikimet e mundshme gjeopolitike të kësaj lëvizjeje.

Megjithatë, problemet elementare të qytetarëve të Grenlandës duhet të vihen në fokus. Ndërsa “lojërat” strategjike dhe politike janë interesi i parë i Danimarkës dhe SHBA-së, dikush do të duhet të marrë përgjegjësinë dhe të zgjidhë të paktën ato probleme që nuk kanë të bëjnë me mizorinë e jetës në këtë pjesë të botës.

/Motilokal.com