Unazat e Saturnit mund të jenë shumë më të vjetra nga sa mendohej më parë dhe mund të jenë formuar së bashku me vetë planetin. Një studim i ri modelues sugjeron se unazat e Saturnit mund të përballojnë akumulimin e pluhurit kozmik për miliarda vjet, por jo të gjithë shkencëtarët pajtohen me këtë përfundim.

Në shekullin e 20-të, shkencëtarët besonin se unazat e Saturnit u formuan së bashku me planetin 4.5 miliardë vjet më parë. Megjithatë, anija kozmike Cassini e NASA-s vuri re në vitin 2004 se unazat dukeshin çuditërisht të pastra, duke treguar një moshë midis 100 dhe 400 milion vjet. Tani, Ryuki Hyodo i Institutit Japonez të Hapësirës dhe Shkencës Astronautike dhe ekipi i tij pohojnë se unazat mund të mbeten të pastra për shumë më gjatë se sa ishte llogaritur më parë, duke sugjeruar se për këtë arsye ato mund të jenë shumë më të vjetra.

Argumentet pro dhe kundër

Ekipi i Hyodo simuloi ndikimin e pluhurit kozmik me shpejtësi të lartë të përshpejtuar nga graviteti i Saturnit. Përplasjet do të prodhonin nxehtësi ekstreme, duke e kthyer pluhurin në nanogrimca të ngarkuara, të cilat anija kozmike Cassini i kishte zbuluar më parë. Këto grimca kryesisht do të tërhiqen në atmosferën e Saturnit ose do të hidheshin në hapësirë, në vend që të kontaminonin unazat. Hulumtimi i tyre u botua në revistën Nature Geoscience.

Efikasiteti i grumbullimit duke përdorur unazat e Saturnit është vetëm disa për qind, që është shumë, shumë më pak se sa mendohej më parë , thotë Hyodo. Ky efikasitet më i ulët, shton ai, mund të zgjasë vlerësimet e moshës së unazës me qindra miliona apo edhe miliarda vjet.

Megjithatë, Sascha Kempf nga Universiteti i Kolorados Boulder në SHBA, ekipi i të cilit vlerësoi një moshë shumë më të re për unazat, e kundërshton këtë. Kempf thotë se metoda e tyre mori parasysh mbërritjen dhe humbjen e materialit, jo vetëm ndotjen e pluhurit. “Ne jemi shumë të sigurt se kjo në fakt nuk na tregon se duhet të kthehemi në fillim”, thotë ai.

Hyodo pretendon se shkalla më e ulët e ndotjes ndryshon ndjeshëm llogaritjen e moshës. “Ata supozuan 10 për qind efikasitet, ne raportuam 1 për qind. Ju mund të shihni nga ekuacioni se bëhet 1,000 milion vjet, ose një miliard vjet”, shpjegon ai.

Kempf kritikon gjithashtu supozimin e simulimit se unazat e Saturnit përbëhen nga akulli i ngurtë, duke vënë në dukje strukturën e tyre aktuale më të butë dhe më të larmishme. Hyodo kundërshton se supozime të tilla janë të zakonshme në studime të ngjashme. “Askush nuk e di se cili është efekti i akullit të ndryshëm”, shpjegon ai.

Një hap pozitiv

Lotfi Ben-Jaffel i Institutit të Astrofizikës në Paris, i cili nuk ishte i përfshirë në hulumtim, e quan studimin e ri një hap pozitiv, por vë në dukje se ekipi i Hyodo duhet të përmirësojë modelet e tyre për të përcaktuar më saktë moshën e unazave.

/Motilokal.com