Një studim që pret rishikimin shkencor paralajmëron se emetimet rekord të karbonit në vitin 2023 mund të sinjalizojnë se sistemet natyrore të thithjes së karbonit të Tokës në të vërtetë po lëkunden. Shkencëtarët kanë zbuluar se rritja e vitit të kaluar në CO2 atmosferike, e cila përkoi me nxehtësinë ekstreme, ka të ngjarë të dobësojë aftësinë e ekosistemeve tokësore për të thithur karbonin nga atmosfera. Historikisht, këto ekosisteme, së bashku me oqeanet, kanë thithur afërsisht gjysmën e emetimeve të CO2 të prodhuara nga njeriu, duke e bërë rënien alarmante.

Johan Rockström, drejtor i Institutit të Potsdamit për Kërkimin e Ndikimit Klimatik në SHBA, theksoi seriozitetin e situatës në Javën e Klimës në Nju Jork. "Natyra ka balancuar abuzimin tonë deri më tani. Kjo tani po i vjen fundi", tha Rockström, siç raporton The Guardian.

Shpjegimet që mungonin

Modelet klimatike nuk kanë llogaritur për një kolaps të tillë në thithjen natyrale të karbonit, duke shpjeguar potencialisht pse ngrohja globale po përshpejtohet përtej parashikimeve. Supozimet e mëparshme treguan për llogaritje të gabuara ose ndryshime në rregulloret e transportit që ndryshuan aerosolet që reflektonin nxehtësinë.

Rezultatet paraprake nga ekologu Piyu Ke nga Universiteti Tsinghua i Kinës tregojnë për një ndalim të përkohshëm të përthithjes së karbonit nga ekosistemet tokësore në vitin 2023. Ndërsa emetimet e CO2 u rritën me vetëm 0.6 për qind, rritja e CO2 atmosferike mbi stacionin Mauna Loa të Havait u rrit me 86 për qind krahasuar me vitin 2022. Kjo nënkupton një dobësim të paprecedentë të përthithjes së tokës dhe oqeanit, theksojnë autorët e studimit, duke ngritur pyetjen se ku dhe pse ndodhi kjo rënie.

Pa një përgjigje teknologjike efektive ndaj problemit

Pyjet tropikale të Amazonës përjetuan rënien më të madhe të përthithjes së karbonit, e nxitur nga thatësira dhe zjarret në pyje. Ekipi i Keos paralajmëroi se rikuperimi mund të zgjasë dekada. Pyjet e djegura në Kanada nuk do të rivendosin plotësisht përthithjen e tyre të karbonit në dekadat e ardhshme, duke qenë se duhen rreth 100 vjet që këto pemë të rivendosin biomasën e tyre fillestare, paralajmërojnë autorët e studimit të lartpërmendur, i cili aktualisht është i disponueshëm në depon e arXiv.

Pavarësisht përpjekjeve për të rritur thithjen natyrale të karbonit, teknologjia nuk ka dhënë ende një zgjidhje efektive. Pierre Friedlingstein, një meteorolog nga Universiteti i Exeter, i cili nuk mori pjesë në hulumtim, theksoi edhe një herë nevojën për të reduktuar emetimet e karburanteve fosile. “Ne me të vërtetë duhet të përballemi me një problem të madh, emetimet e karburanteve fosile në të gjithë sektorët”, tha ai.

/Motilokal.com