Çfarë janë 'çatitë e ftohta' dhe a mund të shpëtojnë jetë?

Çfarë janë 'çatitë e ftohta' dhe a mund të shpëtojnë jetë?

Ngjyrosja e çatisë së Londrës me ngjyrë të bardhë mund të kishte shpëtuar qindra jetë gjatë verës së nxehtë rekord të 2018-ës, ka zbuluar një studim i ri.

Temperatura mesatare nga qershori deri në gusht të atij viti ishte 19.2 gradë Celsius rreth 1.6 gradë Celsius më e lartë se zakonisht për atë periudhë të vitit. Studiuesit nga Kolegji Universitar i Londrës (UCL) dhe Universiteti i Exeter zbuluan se çatitë e ftohta me ngjyra të çelura të instaluara në të gjitha çatitë e Londrës mund ta kishin ftohur qytetin me rreth 0.8 gradë Celsius.

Ata thonë se kjo do të kishte parandaluar vdekjen e rreth 249 njerëzve ose 32 për qind të 786 vdekjeve të lidhura me nxehtësinë që ndodhën në Londër në qershor, korrik dhe gusht 2018.

"Nëse miratohen gjerësisht, çatitë e ftohta mund të reduktojnë ndjeshëm temperaturën e ajrit në nivelin e tokës të një qyteti", thotë autori kryesor dr. Charles Simpson nga UCL Bartlett School Environment, Energy & Resources.

"Efekti ftohës që rezulton në të gjithë qytetin do të shpëtonte jetë dhe do të përmirësonte cilësinë e jetës për banorët në të gjithë zonën urbane."

Mbulimi i të gjitha kulmeve të Londrës me panele diellore do të ndihmonte gjithashtu në reduktimin e vdekjeve të lidhura me nxehtësinë duke gjeneruar energji, thonë autorët e studimit.

Studiuesit zbuluan se kjo mund ta kishte ftohur qytetin me rreth 0.3 gradë Celsius, duke parandaluar vdekjen e 96 njerëzve, 12 për qind e vdekjeve të lidhura me nxehtësinë që ndodhën atë verë. Gjatë këtij harku kohor tre mujor, këto panele diellore do të kishin gjeneruar gjithashtu 20 teravat-orë (TWh) energji elektrike që është më shumë se gjysma e përdorimit të energjisë së Londrës gjatë gjithë vitit 2018.

“Panelet diellore kanë përfitime të mëdha si burim i energjisë së rinovueshme, kështu që është mirë të shihet se nuk do ta bëjnë qytetin më të nxehtë”, shton dr. Simpson.

Si funksionojnë çatitë e ftohta me ngjyra të çelura?

Gjetja e mënyrave për të ftohur qytetet tona është gjithnjë e më e rëndësishme ndërsa bota po ngrohet me më shumë se gjysma e popullsisë së botës që jeton në zona urbane. Verat e nxehta si ajo e vitit 2018, megjithëse të rralla në atë kohë, po bëhen më të zakonshme për shkak të ndryshimeve klimatike. Vera e vitit 2024 ishte më e nxehta e regjistruar pas një vere rekorde në 2023.

Mbretëria e Bashkuar është veçanërisht e cenueshme pasi rreth 83 për qind e njerëzve jetojnë në zona urbane.

Mjediset urbane thithin shumë nxehtësi dhe zakonisht janë disa gradë më të ngrohta se rajoni përreth. Një efekt i njohur si 'ishulli i nxehtësisë urbane' i sheh ndërtesat, rrugët dhe infrastrukturat e tjera të thithin dhe riemetojnë nxehtësinë e diellit më shumë sesa peizazhet natyrore që i bëjnë qytetet më të nxehta.

Çatitë e bardha janë një pamje e zakonshme në vendet më të nxehta në Evropën Jugore dhe Afrikën e Veriut. Çatitë me ngjyrë të hapur thithin më pak energji rrezatuese nga dielli sesa çatitë tradicionale me ngjyrë të errët. Kjo mund të ndihmojë në mbajtjen e qyteteve më të freskëta dhe temperaturat brenda ndërtesave më të ulëta.

“Nevoja që qytetet tona të përshtaten me ndryshimet klimatike është e qartë. Ndryshimi i hapësirave tona të çatisë ofron një zgjidhje të mundshme”, thotë bashkëautori i studimit, profesor Tim Taylor nga Universiteti i Exeter.

“Ne duhet të inkurajojmë veprime si ky, për të reduktuar barrën e nxehtësisë së tepërt mbi njerëzit që jetojnë në zonat urbane dhe për të kapur bashkëpërfitimet e mundshme, duke përfshirë prodhimin e energjisë.”

/Motilokal.com