Mbështetja e gjerë tek uji i ambalazhuar po paraqet kërcënime të rëndësishme si për shëndetin e njeriut ashtu edhe për mjedisin, me rreth 1 milion shishe të blera çdo minutë në mbarë botën.
Kjo shifër alarmante pritet të rritet ndërsa kërkesa vazhdon të rritet, paralajmërojnë ekspertët e shëndetësisë në një koment të ri të botuar në BMJ Global Health.
Ndërsa rreth 2 miliardë njerëz në mbarë botën mbështeten në ujin në shishe për shkak të qasjes të kufizuar në ujë të pijshëm të sigurt, për shumicën, përdorimi i tij është një çështje komoditeti, sipas studiuesve nga Weill Cornell Medicine në Katar.
Ky trend është nxitur nga fushatat e marketingut që promovojnë ujin në shishe si më të sigurt dhe më të shëndetshëm se uji i rubinetit pretendimet që studiuesit thonë se janë mashtruese.
Në të vërtetë, deri në dy të tretat e ujit në shishe në SHBA është thjesht ujë rubineti i ripaketuar, vunë në dukje autorët dhe studimet e fundit kanë gjetur kimikate që shkaktojnë kancer në ujin në shishe në zonën e Gjirit të San Franciskos.
"Përdorimi i gjerë i ujit në shishe kontribuon në mënyrë të konsiderueshme në ndotjen; ai i ekspozon njerëzit ndaj ndotësve potencialisht të dëmshëm dhe gjithashtu kontribuon në emetimet e gazeve serrë", tha autori kryesor Amit Abraham për Newsweek.
Kimikatet e dëmshme nga shishet plastike, si bisfenoli A (BPA) dhe ftalatet, mund të rrjedhin në ujë, thanë studiuesit, veçanërisht kur shishet ekspozohen ndaj rrezeve të diellit ose temperaturave të larta për periudha të gjata. Studimet kanë gjetur ndotës, duke përfshirë mikroplastikën, në deri në 78 për qind të mostrave të ujit në shishe.
Kontaminimi mikroplastik është shoqëruar me një sërë çështjesh shëndetësore, duke përfshirë stresin oksidativ, ndërprerjen e sistemit imunitar dhe ndryshimet në nivelet e yndyrës në gjak. Ekspozimi ndaj BPA, një kimikat që gjendet zakonisht në plastikë, ka qenë i lidhur me rreziqe afatgjata shëndetësore si presioni i lartë i gjakut, sëmundjet kardiovaskulare, diabeti dhe obeziteti.
“Ndërsa ekzistojnë pragje sigurie afatshkurtra, efektet afatgjata të këtyre ndotësve mbeten kryesisht të panjohura”, shkruajnë autorët, duke shtuar se mikroplastika mund të hyjë në zinxhirin ushqimor edhe përmes konsumit të ujit në shishe.
Përveç rreziqeve për shëndetin, shkalla mjedisore e ujit të ambalazhuar është e madhe. Shishet plastike përbëjnë 12 për qind të ndotjes plastike të oqeanit, duke i bërë ato mbetjet plastike më të zakonshme të gjetura në det.
Vetëm 9 përqind e këtyre shisheve riciklohen, ku shumica përfundojnë në deponi, inceneratorë ose dërgohen në vende me të ardhura të ulëta dhe të mesme, duke ngritur shqetësime etike për menaxhimin global të mbetjeve dhe drejtësinë sociale.
"Ka tendencë të jenë komunitetet me të ardhura më të ulëta që mbajnë peshën kryesore të mbetjeve plastike dhe ndotjes, dhe në përgjithësi, konsumi i këtyre shisheve plastike të ujit vjen nga shtresa më të pasura të shoqërisë", tha Abraham. "Kështu që shpesh njerëzit që po kontribuojnë në problemin nuk vuajnë domosdoshmërisht më shumë nga ndikimet e atij problemi."
Edhe procesi i prodhimit të shisheve është i dëmshëm, me nxjerrjen dhe prodhimin e lëndëve të para që kontribuojnë ndjeshëm në emetimet e gazeve serrë. Uji në vetvete nevojitet gjithashtu nga 17 deri në 35 litra për çdo shishe.
Përpjekje për të reduktuar përdorimin e ujit në shishe janë zbatuar në disa zona, duke përfshirë iniciativat për të rritur qasjen në ujin e pijshëm në hapësirat publike dhe për të kufizuar përdorimin e plastikës njëpërdorimshe. Megjithatë, studiuesit argumentojnë se duhet bërë shumë më tepër për të frenuar varësinë nga uji në shishe.
Ata bëjnë thirrje për ndërhyrje të fuqishme të qeverisë dhe fushata edukative për të ndryshuar perceptimin publik.
Abrahami shtoi, "Përgjegjësia duhet të jetë mbi qeveritë dhe organet rregullatore për të rimenduar politikat e tyre."
Autorët u bëjnë thirrje qeverive, veçanërisht në vendet me të ardhura të ulëta dhe të mesme, të investojnë në infrastrukturën e sigurt dhe të besueshme të ujit të rubinetit për të trajtuar shkakun rrënjësor të varësisë nga uji në shishe.
"Duke i dhënë përparësi konsumit të ujit të rubinetit, ne mund të trajtojmë së bashku sfidat e shumëanshme të paraqitura nga (uji në shishe) dhe të përqafojmë ujin e rubinetit si një gur themeli të përgjegjësisë mjedisore dhe shëndetit publik", sugjeruan studiuesit.
Si një këshillë për konsumatorët që mbajnë furnizime emergjente me ujë në shtëpitë e tyre, të tilla si ato që përballen me uraganin që po afron në Bregun e Gjirit , Abraham rekomandon zëvendësimin e ujit rregullisht për të shmangur rrjedhjen e kimikateve të dëmshme në ujë. Përndryshe, mund të përdoren kontejnerë jo plastikë.
/Motilokal.com
