Kombet e Bashkuara miratuan të dielën një "Pakt për të Ardhmen" që synon të adresojë sfidat e shumta të shekullit të 21-të, duke filluar nga konflikti tek ndryshimet klimatike dhe të drejtat e njeriut, pavarësisht kundërshtimeve të minutës së fundit nga një grup vendesh të udhëhequra nga Rusia.

Sekretari i Përgjithshëm Antonio Guterres, i cili organizoi "Samitin e së Ardhmes", e kishte cilësuar atë si një "mundësi që ndodh një herë në brez" për të riformuar historinë njerëzore duke rindezur bashkëpunimin ndërkombëtar.

Si akt hapës për javën vjetore të nivelit të lartë të Asamblesë së Përgjithshme të OKB-së, e cila fillon të martën, dhjetëra krerë shtetesh dhe qeverish u mblodhën për nënshkrimin e tekstit.

Në versionin e miratuar, udhëheqësit u zotuan të forconin sistemin shumëpalësh për të "ecur në hap me një botë në ndryshim" dhe për të "mbrojtur nevojat dhe interesat e brezave aktualë dhe të ardhshëm" që përballen me "kriza të vazhdueshme".

“Ne besojmë se ka një rrugë drejt një të ardhmeje më të ndritshme për të gjithë njerëzimin”, thuhet në dokument.

Pakti përshkruan 56 "veprime", duke përfshirë angazhimet për multilateralizmin, mbështetjen e Kartës së OKB-së dhe ruajtjen e paqes.

Ai gjithashtu bën thirrje për reforma për institucionet financiare ndërkombëtare dhe Këshillin e Sigurimit të OKB-së, së bashku me përpjekjet e rinovuara për të luftuar ndryshimet klimatike, për të promovuar çarmatimin dhe për të udhëhequr zhvillimin e inteligjencës artificiale.

Miratimi i tekstit u përball me një vonesë të shkurtër kur zëvendësministri i Punëve të Jashtme të Rusisë, Sergej Vershinin, paraqiti një amendament që theksonte "parimin e mosndërhyrjes në punët e brendshme të shteteve" dhe i kërkonte OKB-së të shmangte përpjekjet e dyfishta.

Kundërshtimet e Rusisë u mbështetën nga aleatët Bjellorusia, Koreja e Veriut, Irani, Nikaragua dhe Siria, por amendamenti i saj u hodh poshtë me shumicë dërrmuese në një mocion për të mos marrë asnjë veprim.

Gjatë fazës së negociatave, Guterres u kishte kërkuar kombeve të tregonin "vizion" dhe "guxim", duke bërë thirrje për "ambicinë maksimale" për të forcuar institucionet ndërkombëtare që luftojnë për t'iu përgjigjur në mënyrë efektive kërcënimeve të sotme.

Por ndërsa ka disa "ide të mira", teksti "nuk është lloji i dokumentit revolucionar që reformon të gjithë multilateralizmin për të cilin fillimisht kishte kërkuar Antonio Guterres", i tha AFP Richard Gowan i Grupit Ndërkombëtar të Krizave.

Kjo ndjenjë u nda gjerësisht mes diplomatëve, shumë prej të cilëve shprehën zhgënjimin kur diskutuan ambicien dhe ndikimin e tekstit, duke e përshkruar atë si "të vakët", "emëruesi më i ulët i përbashkët" dhe "zhgënjyes".

"Idealisht, do të shpresonit për ide të reja, ide të reja", tha një diplomat.

Lufta kundër ngrohjes globale ishte një nga pikat ngecëse në negociata, me referenca për "tranzicionin" larg karburanteve fosile që u zhdukën nga draft teksti javë më parë, përpara se të rifutej.

Pavarësisht kritikave, është ende "një mundësi për të pohuar angazhimin tonë kolektiv ndaj multilateralizmit, edhe në kontekstin e vështirë aktual gjeopolitik", tha një diplomat perëndimor, duke theksuar nevojën për të rindërtuar besimin midis Veriut dhe Jugut global.

Vendet në zhvillim kanë qenë veçanërisht të zëshme në kërkimin e angazhimeve konkrete për reformën e institucioneve financiare ndërkombëtare, duke synuar të sigurojnë akses më të lehtë në financime preferenciale, veçanërisht duke marrë parasysh ndikimet e ndryshimeve klimatike.

Teksti me të vërtetë përfshin "angazhime të rëndësishme për drejtësinë ekonomike dhe reformimin e arkitekturës financiare ndërkombëtare", komentoi Human Rights Watch (HRW), duke lavdëruar gjithashtu "qëndrimin e të drejtave të njeriut".

Megjithatë, liderët botërorë "duhet ende të demonstrojnë se janë të gatshëm të veprojnë për të mbrojtur të drejtat e njeriut", tha Louis Charbonneau, drejtori i OKB-së i HRW.

Pavarësisht nga përmbajtja e tij, pakti dhe anekset e tij një Pakt Dixhital Global dhe një Deklaratë për Gjeneratat e Ardhshme janë jo detyruese, duke ngritur shqetësime për zbatimin, veçanërisht pasi disa parime si mbrojtja e civilëve në konflikt shkelen çdo ditë.

"Detyra jonë tjetër është t'u japim frymë atyre, t'i kthejmë fjalët në veprim", kërkoi Guterres të shtunën.

/Motilokal.com