Sipas Agjencisë Evropiane të Mjedisit (EEA), ndotja e ajrit është ende rreziku më i madh për shëndetin mjedisor në Evropë.

Të dhënat e reja tregojnë se, ndërsa politikat për reduktimin e ndotjes kanë përmirësuar cilësinë e ajrit gjatë tre dekadave të fundit, shumë banorë të qyteteve evropiane janë të ekspozuar ndaj niveleve të pasigurta. Tre në katër persona jetojnë në zona urbane dhe shumica e tyre janë të ekspozuar ndaj niveleve të pasigurta të ndotjes së ajrit.

Evropa ka një nga rrjetet më gjithëpërfshirëse të monitorimit të cilësisë së ajrit në botë dhe të dhënat e saj më të fundit tregojnë se ku janë njerëzit më të rrezikuar.

Shikuesi i cilësisë së ajrit të qytetit të EEA rendit 375 qytete nga më të pastrat tek më të ndoturit bazuar në nivelet mesatare të grimcave të imta ose PM2.5 gjatë dy viteve të fundit. Ai fokusohet në këtë ndotës sepse ka ndikimet më të larta negative shëndetësore përsa i përket vdekjeve dhe sëmundjeve të parakohshme.

Harta, e përpiluar duke përdorur të dhëna nga 500 stacione monitorimi në vende urbane nëpër shtetet anëtare të EEA, zbulon cilësinë tipike të ajrit në qytetet evropiane në 2022 dhe 2023.

Cilat qytete evropiane kanë cilësinë më të mirë dhe më të keqe të ajrit?

Dy qytete suedeze, Uppsala dhe Umeå, kryesojnë listën e EEA të atyre me më pak ndotje PM2.5. Faro, Portugali ishte qyteti i tretë më pak i ndotur i ndjekur nga Reykjavik në Islandë dhe Oulu në Finlandë.

Udhëzimet e Organizatës Botërore të Shëndetësisë rekomandojnë një maksimum prej 5 μg/m3 për grimcat e imëta për ekspozim afatgjatë për të mbrojtur shëndetin. Vetëm 13 qytete evropiane kishin përqendrime mesatare afatgjatë të PM2.5 nën udhëzimin e OBSH-së, duke përfshirë katër kryeqytete veriore: Rejkjavik, Talin, Stokholm dhe Helsinki.

Vetëm gjashtë vende evropiane kishin qytete me ndotje afatgjatë të grimcave të imëta nën këtë kufi Suedia, Portugalia, Islanda, Finlanda, Estonia dhe Norvegjia.

Në anën tjetër të shkallës, Slavonski Brod në Kroaci kishte nivelet më të këqija të ndotjes PM2.5 me 26.5 μg/m3. Kjo është mbi kufirin vjetor të Bashkimit Evropian prej 25 μg/m3 për grimcat e imëta për ekspozimin afatgjatë të vendosur në 2008 dhe më shumë se pesë herë më shumë se udhëzimi i OBSH-së.

Nowy Sacz, Poloni, ishte i dyti më i ndotur, duke ardhur pak nën kufirin vjetor të BE-së. Ajo u pasua nga pesë qytete italiane në fund të listës: Kremona, Vicenza, Padova, Venezia dhe Piacenza.

Çfarë po bën BE për të përmirësuar cilësinë e ajrit?

Plani i veprimit për ndotjen zero të Marrëveshjes së Gjelbër Evropiane përfshin një objektiv të reduktimit të vdekjeve të parakohshme nga grimcat e imëta me 55 për qind krahasuar me vitin 2005 deri në vitin 2030. Ai gjithashtu vendos një objektiv për të siguruar që deri në vitin 2050 të mos ketë ndikime afatgjata në shëndet.

Për të arritur këtë qëllim, institucionet e BE-së arritën një marrëveshje në fillim të këtij viti mbi një propozim për të përditësuar standardet e cilësisë së ajrit. Të njohura si Direktivat e Cilësisë së Ajrit të Ambientit, këto vendosin standarde të cilësisë së ajrit për 12 ndotës të ajrit.

Përditësimet e mundshme përfshijnë përafrimin e standardeve të cilësisë së ajrit të BE-së më afër udhëzimeve të OBSH-së.

Më vonë këtë vit, EEA do të publikojë të dhëna se si ndotja e ajrit po ndikon në ekosistemet e Evropës dhe shëndetin e njeriut. Kjo do të përfshijë vlerësimet e numrit të vdekjeve dhe rasteve të shëndetit të keq që mund t'i atribuohen cilësisë së dobët të ajrit.

/Motilokal.com