Humbja e akullit në Antarktidë shkakton ngritjen e kontinentit, një fenomen i njohur si ngritja pas akullnajave, e cila nga ana tjetër mund të ndikojë ndjeshëm në rritjen e nivelit global të detit. Në varësi të emetimeve të ardhshme të karburanteve fosile, kjo rritje ose mund të zbusë ose përkeqësojë efektet e shkrirjes së akullit, duke ulur potencialisht kontributin e Antarktidës në rritjen e nivelit të detit deri në 40 përqind ose duke e bërë atë shumë më keq.

Me afro 700 milionë njerëz që jetojnë në zonat bregdetare dhe kostoja e mundshme e dëmtimit nga rritja e nivelit të detit arrin në triliona dollarë deri në fund të shekullit, të kuptuarit e efektit domino të shkrirjes së akullit të Antarktidës është vendimtar, thotë Natalya Gomez.

Akulli i Antarktidës ka qenë vazhdimisht i ulët vitet e fundit, duke bërë që Gomez dhe ekipi i saj të hetojnë mantelin e Tokës nën shtresën e akullit të Antarktidës. Hulumtimi i tyre, i cili u botua në revistën Science Advances, zbuloi viskozitet jashtëzakonisht të lartë në rajone të caktuara, gjë që bën që toka të rritet papritur shpejt.

Ndryshimi shumë i shpejtë

“Matjet tona tregojnë se toka e ngurtë që formon bazën e shtresës së akullit të Antarktidës po ndryshon formë çuditërisht shpejt. Ngritja e tokës nga akulli i reduktuar i sipërfaqes ndodh gjatë dekadave, jo mijëra viteve”, thotë gjeologu i Universitetit Shtetëror të Ohajos, Terry Wilson.

Duke përdorur modelimin 3D, shkencëtarët simuluan skenarë të ndryshëm të rritjes së nivelit të detit bazuar në lëvizjen e masës tokësore të Antarktidës. Nëse ngrohja globale kontrollohet, niveli i detit mund të rritet me 1.7 metra deri në vitin 2500, por mund të rritet me 19.5 metra nëse ngrohja nuk ndalet. Sa më shpejt që shtresa e akullit tërhiqet, aq më shumë ujë derdhet në oqeane. Në të kundërt, nëse shkrirja ngadalësohet, rritja e tokës mund të ndihmojë në ruajtjen e një pjese të akullit duke e hequr atë nga ujërat më të ngrohta të oqeanit.

“Ky studim shënon një përparim në aftësinë tonë për të parashikuar më mirë ndikimin e ndryshimeve klimatike në ngritjen e nivelit të detit dhe për të informuar politikat efektive mjedisore”, tha Rob DeConto, një akullnajat në Universitetin e Massachusetts.

Rezultatet theksojnë gjithashtu ndikimin e pabarabartë të rritjes së nivelit të detit, me ishujt dhe zonat bregdetare me gjerësi të ulët që përballen me rreziqe më të mëdha. Ky zbulim nxjerr në pah padrejtësinë klimatike ndaj kombeve, emetimet e të cilave janë të ulëta, ndërsa ekspozimi dhe vulnerabiliteti i tyre ndaj rritjes së nivelit të detit është i lartë, theksojnë autorët e hulumtimit të lartpërmendur.

/Motilokal.com