Hulumtimi i ri zbulon se ditët e Tokës gradualisht po zgjasin ndërsa Hëna largohet ngadalë nga planeti ynë. Ky proces, i njohur si "recesioni hënor", shkakton ngadalësimin e rrotullimit të Tokës dhe shkencëtarët parashikojnë se ditët mund të zgjasin përfundimisht në 25 orë. Megjithatë, ka një “kapur”, pasi kjo mund të ndodhë vetëm në 200 milionë vitet e ardhshme.

“Toka është si një patinator rrotullues i figurave që ngadalësohet ndërsa shtrin krahët”, shpjegon Stephen Meyers, një gjeoshencëtar nga Universiteti Amerikan i Wisconsin-Madison.

Hëna është aktualisht rreth 384,400 kilometra nga Toka dhe duhen afërsisht 27.3 ditë për të përfunduar një orbitë rreth planetit tonë. Megjithatë, ajo po largohet prej nesh me një ritëm prej 3.8 centimetra në vit. Kjo distancë në rritje do të çojë në një periudhë më të gjatë orbitale dhe një rrotullim më të ngadaltë të Tokës.

Meyers dhe kolegu i tij eksploruan marrëdhëniet e thella midis Tokës dhe Hënës, duke zbuluar se 1.4 miliardë vjet më parë, dita zgjati vetëm 18 orë. Për të arritur në këtë përfundim, ata zhvilluan një metodë statistikore që kombinon teorinë astronomike me provat gjeologjike për të rindërtuar të kaluarën e sistemit diellor.

Studimi i tyre tregon se disa miliardë vjet më parë, afërsia e Hënës me Tokën bëri që planeti ynë të rrotullohej më shpejt. Megjithatë, tërheqja graduale e Hënës ngadalësoi në mënyrë të qëndrueshme rrotullimin e Tokës. Ky kuptim i recesionit hënor përmirësohet nga të dhënat e mbledhura nga reflektorët e vendosur në Hënë nga astronautët e Apollo-s, gjë që u lejon shkencëtarëve të matin me saktësi tërheqjen e hënës.

Ndikimi gravitacional i Hënës në oqeanet e Tokës është çelësi i këtij fenomeni. Ndërsa Toka rrotullohet, graviteti i Hënës krijon kreshta baticore, duke tërhequr ujin e oqeanit drejt saj. Këto forca baticore, të kombinuara me rrotullimin e Tokës, krijojnë fërkime që tërheq butësisht fryrjet përpara orbitës së Hënës. Ky ndërveprim rezulton që Hëna të fitojë energji dhe të lëvizë në një orbitë më të lartë, ndërsa rrotullimi i Tokës ngadalësohet.

Përveç kësaj, ndryshimi i klimës ndikon në rrotullimin e Tokës. Shkrirja e akullit polar rrit fryrjen ekuatoriale të planetit, duke kontribuar më tej në zgjatjen graduale të ditëve. Edhe pse të padukshme gjatë jetës sonë, këto ndryshime në rritje do të grumbullohen gjatë miliona viteve, duke çuar përfundimisht në një cikël të zgjatur ditor.

/Motilokal.com