Një kontinent i panjohur më parë është zbuluar nën krahun jugor të Oqeanit Arktik, i formuar afërsisht 60 milionë vjet më parë. Ajo masë tokësore 400 kilometra e gjatë, e vendosur nën Pasazhin Davis midis Kanadasë dhe Grenlandës, u gjet nga shkencëtarët nga Universiteti Britanik i Derbit gjatë studimit të lëvizjes së pllakave tektonike në atë rajon.

I quajtur Protomikrokontinenti i ngushticës së Davisit, ai bllok tektonik u nda nga kontinenti për shkak të çarjeve afatgjatë dhe përhapjes së shtratit të detit midis Grenlandës dhe Amerikës së Veriut, shpjeguan shkencëtarët. Protomikrokontinenti ndoshta u nda nga Grenlanda pasi tektonikët e ndanë rajonin nga Kanadaja rreth 118 milionë vjet më parë.

Çdo tërmet i ri ndoshta...

“Çarjet dhe formimi i mikrokontinenteve janë dukuri absolutisht konstante, sepse me çdo tërmet mund të punojmë për ndarjen e radhës të mikrokontinenteve. Qëllimi  i punës sonë është  të kuptojmë mjaft mirë formimin e tyre për të parashikuar saktësisht atë evolucion të ardhshëm”, tha dr. Jordan Phethean për Phys.org.

Zbulimi u bë duke përdorur një kombinim të të dhënave të trashësisë së kores nga hartat e gravitetit, të dhënave të reflektimit sizmik dhe modelimit tektonik të pllakave. Hartat e gravitetit japin informacion mbi densitetin e shkëmbinjve dhe thellësinë dhe shpërndarjen e shkëmbinjve burimorë të anomalisë.

Në studimin e tyre, shkencëtarët britanikë rindërtuan lëvizjet tektonike për rreth 30 milionë vjet për të kuptuar se si u formua anomalia e kores. Ata zbuluan se protomikrokontinenti është midis 18 dhe 22 kilometra i trashë dhe është më i madh se mikrokontinentet tipike, të cilat janë midis 5 dhe 25 kilometra të trasha. Ky kuptim është thelbësor për kërkimin e vazhdueshëm shkencor.

Teknikat e tyre të hartës treguan se si lëvizjet e shtratit të detit gjatë miliona viteve izoluan terrenin e kores relativisht të trashë kontinentale nga Grenlanda gjatë fazës së njohur rishtazi të përhapjes përgjatë Grenlandës Perëndimore.

Një pasqyrë unike në formimin e mikrokontinenteve

Ngushtica e Davis përmban një përqendrim të konsiderueshëm të strukturave të njohura të fajit me ndryshime të qarta në lëvizjen e pllakave, duke ofruar njohuri për formimin e mikrokontinenteve. Protomikrokontinentet, pjesë e litosferës kontinentale, formohen kur pllakat tektonike të litosferës, të shtyra nga shtresa gjysmë e lëngshme e shkëmbinjve poshtë tyre, lëvizin dhe shkaktojnë çarje.

Përçarja fillestare midis Kanadasë dhe Grenlandës filloi afërsisht 118 milion vjet më parë, dhe përhapja e detit filloi afërsisht 61 milion vjet më parë, duke çuar në formimin e ngushticës së Davis. Ky proces vazhdoi për rreth 33 milionë vjet, derisa Grenlanda u përplas me ishullin Ellesmere.

Shkencëtarët shpresojnë se gjetjet e tyre do të ndihmojnë në kuptimin e proto-mikrokontinenteve të tjera në mbarë botën, si mikrokontinenti Jan Mayen pranë Islandës dhe kodrat Gulden Draak pranë Australisë Perëndimore.

/Motilokal.com