Një nga liqenet më të vjetër të Evropës - liqeni i Prespës në Ballkan, është në prag të kolapsit.

Çdo vit, ujërat e liqenit tkurren për shkak të avullimit, mungesës së shiut dhe përdorimit të tepërt të ujit për ujitje.

Me një sipërfaqe prej rreth 260 kilometra katrorë, më shumë se dyfishi i madhësisë së Parisit, liqeni i lashtë është shtëpia e më shumë se 2000 llojeve të peshqve, zogjve, gjitarëve dhe bimëve.

Është më i famshëm për popullatën e pelikanit dalmat, një specie e kërcënuar globalisht. Nëntë nga 11 speciet e tij vendase të peshkut nuk gjenden askund tjetër në botë.

E gjithë kjo është në rrezik pasi niveli i ujit vazhdon të bjerë, tani është tetë metra më i ulët se në fund të viteve 1970.

Për të ndaluar përparimin e mëtejshëm të kësaj fatkeqësie natyrore, OJQ-të nga tre vendet që kufizojnë liqenin, Shqipëria, Greqia dhe Maqedonia e Veriut kanë bashkuar duart.

Ata u takuan në Forumin e parë për Zhvillimin e Rajonit të Prespës javën e kaluar për të apeluar për ndërhyrje urgjente nga qeveritë e tyre.

Aksioni për shpëtimin e liqenit të Prespës ka ngecur

Shpresat u rritën në vitin 2000, kur tre vendet ballkanike lanë mënjanë dallimet e tyre politike, duke u bashkuar për të mbrojtur ekosistemin delikat që ndajnë.

U nënshkrua një marrëveshje politike dhe u krijua Parku Kombëtar ndërkufitar i Prespës. Por që atëherë, pak progres është bërë në projekt.

“Organizatat joqeveritare nga të tre shtetet duan t'u bëjnë thirrje institucioneve dhe autoriteteve lokale që të përshpejtojnë përpjekjet në lidhje me lidhjen institucionale dhe konkretizimin e planeve të veprimit”, thotë Ljupco Krstevski, koordinator i projektit në think-tank Eurthink – OJQ, që nisi forumin e sponsorizuar nga BE.

“Janë bërë shumë hulumtime, janë miratuar shumë dokumente strategjike, por mungon zbatimi i tyre”, vazhdon Krstevski, duke shtuar se shpresojnë që “të tri shtetet të marrin masa urgjente sa më shpejt që të jetë e mundur”.

A mund të japë liqeni i Konstancës një plan për shpëtimin e Prespës?

Në forumin e fundit, OJQ-të kërkuan frymëzim nga i vetmi liqen tjetër në Evropë që përshkon tre kufij: liqeni i Konstancës.

Përfaqësuesit e Fondacionit liqeni i Konstancës prezantuan përvojën e tyre me menaxhimin e ekosistemit unik të përbashkët nga Gjermania, Austria dhe Zvicra.

I formuar nga gjashtë organizata të ruajtjes në vitin 1994, fondacioni nxit bashkëpunimin midis tre vendeve për gjithçka, nga menaxhimi i burimeve deri te zbutja dhe përshtatja e ndryshimeve klimatike. Ai punon për të rritur biodiversitetin në liqenin e Konstancës dhe për të menaxhuar ndotësit si mikroplastika në ujë.

Përfaqësuesi i fondacionit, Volker Kromrey, këshilloi që OJQ-të duhet të inkurajojnë kryetarët e bashkive lokale të bëjnë presion ndaj politikanëve të qytetit për të zbatuar angazhimet e marra në marrëveshjen e Liqenit të Prespës.

/Motilokal.com