Një valë e rëndë e të nxehtit ka prekur pjesë të Evropës që nga fillimi i korrikut dhe pritet të zgjasë deri në fund të muajit. Kjo ngjarje historike solli temperaturat e ditës prej më shumë se 40 °C në të gjithë Gadishullin Ballkanik dhe Evropën Lindore, me Detin Mesdhe që arriti në 30 °C në disa zona.

Parashikimet e motit tregojnë se temperaturat e korrikut do të mbeten dukshëm mbi mesataren në Evropën Jugore dhe Lindore, veçanërisht në Ballkan, ku priten nxehtësi rekord këtë javë. Modeli dinamik i motit që filloi në fund të qershorit tashmë është stabilizuar, gjë që çoi në këtë valë të zgjatur të të nxehtit, shkruan Severe Weather Europe.

Temperaturat janë në rritje dhe do të arrijnë një maksimum të mëtejshëm këtë javë. Të dielën, më 14 korrik, temperaturat maksimale treguan nxehtësi ekstreme duke u shtrirë nga Afrika e Veriut në të gjithë Mesdheun deri në Ballkan dhe Evropën Lindore. Temperaturat mbi 30 gradë u regjistruan në shumë rajone dhe më shumë se 40 °C u regjistruan kohët e fundit në Rumani, Kosovë, Shqipëri, Bullgari, Bosnje, Maqedoninë e Veriut dhe Greqi.

Vendet fqinje, përfshirë Kroacinë, Bosnjën, Rumaninë dhe Maqedoninë e Veriut, gjithashtu përjetuan temperatura të larta të natës. Në Greqi, disa stacione raportuan se temperaturat minimale nuk zbritën nën 30 °C gjatë fundjavës.

Kjo valë e të nxehtit do të vazhdojë në të gjithë Evropën deri në fillim të javës së ardhshme, me një kube nxehtësie që do të nxisë temperaturat e larta nga Mesdheu në Evropën Lindore. Korriku, zakonisht muaji më i nxehtë i verës, do të ketë temperatura rreth dhjetë gradë mbi mesataret ditore në shumë rajone.

Kupolë termike

E ashtuquajtura kube e nxehtësisë është shtytësi kryesor i valëve të mëdha të të nxehtit global çdo vit . Gjatë verës së vitit 2023, valët ekstreme të të nxehtit zgjatën deri në shtator dhe tetor dhe thyen rekorde të shumta të temperaturës. Më pas, mijëra stacione meteorologjike raportuan për anomali të paprecedentë të temperaturës.

Nga janari deri në qershor 2023, temperaturat globale tejkaluan mesataret afatgjata. Anomalia ishte aq domethënëse sa grafiku i CopernicusEU thekson qartë trendin.

Një kube e nxehtësisë është zakonisht tipari dominues i modeleve të motit të verës në Evropë dhe Amerikën e Veriut, por mund të ndodhë edhe në vjeshtë. Ne e dëgjojmë termin kur zhvillohen temperatura jashtëzakonisht të larta dhe jonormale. I ashtuquajturi model i kreshtës së nivelit të sipërm formon një kube termike, e cila krijon një zonë të gjerë presioni të lartë në zona të mëdha.

Kupola e nxehtësisë vepron si një kapak, duke bllokuar ajrin më të ngrohtë në të gjitha nivelet dhe duke e bërë atë të fundoset dhe të ngrohet ndërsa i afrohet tokës. Kjo rezulton në mot me diell, të qëndrueshëm dhe shpesh të thatë me reshje minimale ose re.

Moti i thatë dhe i ngrohtë rrit rreziqet e zjarreve, siç është treguar vitet e fundit në Paqësorin Veriperëndimor, Greqi dhe Portugali. Kupolat e nxehtësisë shpesh shkaktojnë valë vdekjeprurëse të nxehtësisë sepse nxehtësia e tepërt mund të zgjasë për një kohë të gjatë. Në vitin 2023, këto ngjarje sollën temperatura rekord në mbarë botën dhe vazhduan deri në vjeshtë. Nën një kube të fortë nxehtësie, temperaturat tejkalojnë ndjeshëm mesataret dhe mund të thyejnë rekorde historike, veçanërisht në fillim të verës ose vjeshtës.

Java e ferrit

Një sistem me presion të lartë pritet të rindërtohet mbi Evropën Jugore dhe Lindore këtë javë dhe të intensifikojë valën e të nxehtit në të gjithë Gadishullin Ballkanik dhe Evropën Lindore. Kushtet e sipërpërmendura do të shtyjnë temperaturat mbi 40 gradë në disa zona qendrore të Ballkanit dhe jugore iberike.

Në mesin e javës, Ballkani Jugor Qendror dhe Evropa Lindore do të përjetojnë anomalitë më të larta të temperaturës, rreth 8 deri në 10 °C mbi mesataren e mesit të korrikut. Temperaturat në ultësira do të rriten më tej në Ballkan, Ukrainë, Bjellorusi dhe Rusinë perëndimore.

Sot pritet një anomali e ndjeshme e temperaturës dhe në disa rajone nën kupolën termale temperaturat do të jenë mbi 15 gradë Celsius mbi mesataren.

Nga e enjtja deri të shtunën temperaturat në Ballkan do të pësojnë rënie të lehtë, por do të mbeten të larta. Nxehtësia do të përhapet në Gjermani dhe Francë deri në fundjavë, por ato rajone do të kenë temperatura më afër mesatares për shkak të kushteve më të ftohta në fillim të korrikut.

Vapa e verës do të mbizotërojë pjesën më të madhe të Evropës në fund të kësaj jave dhe masa më e ngrohtë ajrore do të lëvizë në Evropën Jugore, nga Spanja dhe Portugalia përmes Italisë në Ballkan, në veri të Alpeve në Gjermani, Republikën Çeke dhe Sllovaki.

Temperaturat e pasdites do të kalojnë mesataret e mesit të korrikut me më shumë se 12 °C, duke arritur potencialisht mbi 40 °C në jug.

Vala e të nxehtit do të vazhdojë të zhvillohet, me një model bllokues të ajrit më të ngrohtë që do të përhapet drejt veriut. Ajri i qëndrueshëm dhe më i thatë i lidhur me kupolën e nxehtësisë do të zvogëlojë mundësinë e shiut dhe stuhive gjatë 5 deri në 10 ditëve të ardhshme.

/Motilokal.com